Mwaka 1957, Chief Thomas Lenana Marealle (kiongozi wa Wachagga na mmoja wa machifu waliokuwa na ushawishi mkubwa Tanganyika) alisafiri kwenda Umoja wa Mataifa (UNO) akiwa ameambatana na Julius Nyerere. Lengo la safari hii lilikuwa kuwakilisha maslahi ya Watanganyika mbele ya Baraza la Udhamini la Umoja wa Mataifa (Trusteeship Council), ambalo lilikuwa likisimamia maeneo yaliyokuwa chini ya ukoloni na kuyaandaa kuelekea kujitawala.
Kwa Julius Nyerere, hii ilikuwa safari yake ya pili kwenda UNO. Safari yake ya kwanza ilikuwa mwaka 1955, ambapo aliwasilisha hoja nzito kuhusu haja ya Tanganyika kupata uhuru wa haraka. Katika hotuba hiyo ya 1955, Nyerere aliweka msingi wa hoja ya kisiasa kwamba Watanganyika walikuwa tayari kujitawala, akisisitiza haki ya kujitawala (self-determination).
Safari ya mwaka 1957, akiwa na Marealle, ilikuwa na uzito mkubwa kisiasa kwa sababu:
• Iliunganisha viongozi wa jadi (machifu) na viongozi wa kisasa wa kisiasa (kama Nyerere).
• Iliashiria umoja wa ndani wa Watanganyika mbele ya jumuiya ya kimataifa.
• Iliimarisha hoja kwamba madai ya uhuru hayakuwa ya kikundi kidogo bali yalikuwa na uungwaji mkono mpana wa jamii.
Kabla ya juhudi za Julius Nyerere kujulikana kimataifa, tayari kulikuwa na hatua ya kihistoria iliyochukuliwa na Japhet Kirilo mwaka 1952.
Japhet Kirilo alikuwa Mmeru kutoka eneo la Meru (Arusha), na ndiye Mtanganyika wa kwanza kufika Umoja wa Mataifa. Alikwenda kuwasilisha malalamiko kuhusu mgogoro wa ardhi kati ya Waingereza (utawala wa kikoloni) na jamii ya Wameru.
Muktadha wa mgogoro huo:
• Serikali ya kikoloni ilichukua ardhi ya Wameru katika eneo la Engare Nanyuki na kuwapa walowezi Wazungu.
• Wameru walipinga vikali uamuzi huo wakidai ni unyanyasaji na uporaji wa ardhi yao ya asili.
Kilichofanywa na Kirilo:
• Aliwasilisha kesi hiyo katika Baraza la Udhamini la Umoja wa Mataifa.
• Alipeleka ushahidi wa dhuluma na kuomba haki irejeshwe kwa wananchi wa Meru.
Umuhimu wa hatua hii:
• Ilikuwa mara ya kwanza kwa Mtanganyika kupeleka malalamiko yake moja kwa moja kwenye jukwaa la kimataifa.
• Iliweka msingi wa kutumia diplomasia ya kimataifa kama silaha ya kupinga ukoloni.
• Ilihamasisha viongozi wengine kama Julius Nyerere kufuata njia hiyo katika harakati za uhuru.
Ingawa kesi ya Wameru haikufanikiwa kikamilifu kurejesha ardhi mara moja, ilisaidia sana:
• Kuweka Tanganyika kwenye ramani ya kimataifa.
• Kufichua sera kandamizi za kikoloni.
• Kujenga uelewa wa kimataifa kuhusu madai ya haki na uhuru wa Waafrika.
Kumbe kuna Mchaga alienda UN miaka ya zamani kuomba uhuru kwa ajili ya Wachaga wawe wanajitegemea, kufika kule akakutana na Nyerere akamwambia naomba Uhuru kwa ajili ya Watanganyika wote na sio wachaga peke ake.
Ilibaki kidogo tu wachaga wawe na nchi yao 😃.