Przebywam obecnie na pięknym kampusie Uniwersytetu Cornella pełnym parków i mam podobne wrażenia. Jako przedstawiciel Europy wraz z jedną osobą z Włoch jestem współautorem dokumentu założycielskiego VETNET. W ramach VETNET będziemy tworzyć benchmarki dla weterynaryjnego AI. Będziemy również poszukiwać funduszy na funkcjonowanie naszej organizacji. Często powtarzam, że obszar weterynarii jest akurat obszarem, w którym Polska ma możliwość zostania jednym z championów. Oczywiście cieszy, że to akurat Polska reprezentuje UE. Czy czuję za sobą wsparcie polskich instytucji - nie.
Zastanawia mnie w jaki sposób wiele przedstawicieli UE z jednej strony ciągle opowiada o cyfrowej suwerenności, a z drugiej zaczyna podważać sensowność budowania centrów obliczeniowych i naiwnie sprowadza całe zagadnienie do korzystania z Linuxa w urzędach.
W czasie prac nad VETNET czytałem, że Francja chce, aby systemy Palantira zastępować francuskim rozwiązaniem. Skąd niby Francja miałaby wziąć wolumen danych porównywalny z Amerykańskim? Skąd niby Francja miałby wziąć model bazowy porównywalny z amerykańskimi? Kibicuję Mistralowi, ale bądźmy poważni. Maven, który jest elementem systemów Palantira zaczął być budowany w roku 2017. Czy chciałbym, aby istniała europejska alternatywa dla Palantira - oczywiście. Czy UE ma świadomość z jakimi kosztami i nakładami pracy jest to związane - nie.
"There are risks and costs to action. But they are far less than the long range risks of comfortable inaction." - John F. Kennedy
Te słowa podsumowują to, co dzieje się obecnie na linii Europa - Dolina Krzemowa w kontekście SI. Podczas gdy my w EU wciąż zachowawczo podchodzimy do drastycznych zmian, chroniąc nasze status quo i skupiając się na bezpieczeństwie, Dolina Krzemowa dosłownie jest przesycona SI. Taksówkarz mówił mi, że ma już tego dość bo nawet jego dziewczyna nie rozmawia z nim na dobranoc tylko dzwoni do ChatGPT, bo on "makes her laugh".
Wszystkie bilbordy promują SI, można odnieść wrażenie, że agenci automatyzują już wszystko, podczas gdy w Europie zupełnie nic się nie dzieje i wciąż debatuje, się czy SI to tylko "bańka" i czy warto.
Tutaj polecam przeczytać fikcyjną, ale bardzo szybką historię naszego upadku "Europe 2031" (). SI wymaga od nas najbardziej ambitnej agendy politycznej w powojennej historii. Jeśli nie wejdziemy na tę ścieżkę TERAZ, Europa straci zdolność kształtowania własnej przyszłości. Zostaniemy zepchnięci na boczny tor gospodarczy i polityczny. Zostaniemy z wartościami, których nie będziemy w stanie bronić, z systemami opieki społecznej, których nie będziemy mogli sfinansować i tylko rosnącymi napięciami w Unii.
Raport punktuje nasze zaniedbania z lat 2025-2026:
👉 Błędnie oceniliśmy tempo i skalę. Sukcesy tańszych modeli (jak chiński DeepSeek) dały nam fałszywe poczucie, że dogonienie liderów jest tanie, a moc obliczeniowa nie ma aż takiego znaczenia... ale nawet mimo tego nic nie zrobiliśmy. Gdzie jest ten Europejski DeepSeek?
👉 Nasze "fundusze SI" to chyba 1/100 tego, co wydają Amerykanie, a o "suwerenności technologicznej" nadal debatujemy.
👉Regulujemy coś czego nie rozwijamy ani nie rozumiemy.
👉 Zaledwie 5% światowych zasobów obliczeniowych (przy 80% w USA) jest nie wystarczające.
To wszystko bo mechanizmy oparte na konsensusie, które budowały Europę w spokojnych czasach, teraz działają przeciwko nam. Pod presją czasu trudne prawdy są odkładane na później, a "suwerenność" często oznacza gorsze lokalne zamienniki.
Autorzy wskazują 5 kluczowych kroków (z którymi w pełni się zgadzam):
1️⃣ Potężne inwestycje w compute. Musimy zmobilizować publiczny i prywatny kapitał na niespotykaną w czasie pokoju skalę, skupiając się na energii, półprzewodnikach i centrach danych w EU.
2️⃣ Budowa koalicji "średnich potęg". Połączenie sił państw UE z krajami takimi jak Wielka Brytania, Japonia czy Kanada, by wspólnie budować pozycję w SI.
3️⃣ Reforma rynku pracy. Musimy pozwolić firmom na głęboką adaptację SI przy jednoczesnej ochronie (i przekwalifikowaniu) pracowników.
4️⃣ Dominacja w fizycznym AI. Skoro przegrywamy wyścig w LLMach, musimy wykorzystać naszą siłę w robotyce i przemyśle i budować fizyczną intelitencję.
5️⃣ Pozytywna wizja. Społeczeństwo musi zobaczyć, co SI może nam dać, a nie tylko, czym grozi.
Brak podjęcia ryzyka dzisiaj, to gwarancja naszej porażki jutro.