Παράδειγμα:
Είμαι 30
Καπνίζω ένα πακέτο τσιγάρα την ημέρα από τα 20.
Τι κάνει για μένα αυτό;
—-
-ChatGPT:
Ναι. Αυτό είναι καλό παράδειγμα. Αν το δώσεις σε ΤΝ, η σωστή απάντηση πρέπει να βγει κάπως έτσι:
Παράδειγμα απάντησης
Πιθανό όφελος για σένα
Βραχυπρόθεσμα: νικοτίνη, χαλάρωση, συγκέντρωση, ρύθμιση άγχους, τελετουργία, ίσως έλεγχος όρεξης. Αυτά είναι πραγματικά οφέλη, αλλά είναι μικρά και άμεσα.
Πιθανή ζημιά
Καρδιά, αγγεία, καρκίνος, ΧΑΠ, πίεση, στύση, δέρμα, δόντια, αντοχή, φλεγμονή. Το κόστος δεν είναι θεωρητικό. Συσσωρεύεται κάθε μέρα.
Microlife / QALY / DALY
Κυρίως είναι microlife loss QALY loss DALY load.
Δεν χάνεις μόνο χρόνια. Χάνεις και ποιότητα: αναπνοή, αντοχή, καθαρό σώμα, λιγότερο πόνο/φλεγμονή, λιγότερη λειτουργικότητα.
Micromort risk
Το κάπνισμα δεν είναι κυρίως micromort θέμα. Δεν είναι σαν να πέφτεις με αλεξίπτωτο σήμερα. Είναι χρόνια φθορά. Άρα το βασικό μέτρο είναι microlives/QALY/DALY, όχι micromort.
Αριθμός microlives
Κλασική εκτίμηση: 2 τσιγάρα ≈ −1 microlife, δηλαδή περίπου −30 λεπτά ζωής.
Άρα:
1 πακέτο = 20 τσιγάρα = −10 microlives/ημέρα
= −5 ώρες ζωής κάθε μέρα
Από τα 20 μέχρι τα 30:
10 χρόνια × 365 μέρες × 10 microlives
= 36.500 microlives
36.500 microlives × 30 λεπτά
= 18.250 ώρες
= περίπου 760 μέρες
= περίπου 2,1 χρόνια ζωής
Άρα στα 30, με ένα πακέτο τη μέρα από τα 20, έχεις ήδη πληρώσει χονδρικά:
36.500 microlives
ή
περίπου 2 χρόνια ζωής
Τι να παρακολουθείς
Ανάσα, πρωινός βήχας, αντοχή σε σκάλες, πίεση, σφίξιμο στο στήθος, στύση, ύπνος, φλεγμονές, δέρμα, ούλα, ανάγκη για νικοτίνη μόλις ξυπνάς.
Verdict
Κόψε.
Όχι “κράτα”. Όχι “είναι εντάξει αν το ελέγχεις”.
Σε αυτή τη δόση δεν είναι εργαλείο. Είναι καθημερινή ανταλλαγή ζωής με τελετουργία νικοτίνης.
Τελική φράση:
Σε αυτή τη δόση, για σένα, το ένα πακέτο την ημέρα δεν δίνει microlives ή QALY.
Τρώει microlives, μειώνει QALY και φορτώνει DALY.