✍️ اعتبارسنجی یک «پژوهش» درباره بزرگنمایی شعارهای همسو با پهلوی در رسانهها
در روزهای اخیر، بحث درباره یک «پژوهش» بالا گرفته که موضوع آن بزرگنمایی شعارهای همسو با پهلوی در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در دو رسانه بزرگ خارج از ایران، یعنی بیبیسی فارسی و ایراناینترنشنال است.
این «پژوهش» در سایت ایران آکادمیا منتشر شده و مشخص نیست آیا بازبینی علمی شده یا نه. نویسنده این مقاله مزدک آذر
@Mazdak5555 است که «دانشآموخته کارشناسی ارشد روزنامهنگاری» معرفی شده است.
آقای آذر مدعی است تنها ۱۷ درصد شعارهای مطرح شده در اعتراضات دی ۱۴۰۴ در حمایت از پهلوی بودهاند و ایراناینترنشنال و بیبیفارسی در بازنشر این شعارها به ترتیب ۴۰۰ و ۱۰۰ درصد بزرگنمایی کردهاند.
او میگوید این اعداد نتیجه بررسی ۹ هزار محتوای شبکههای اجتماعی، بیش از ۶ هزار ویدئو و ۴۵۰۰ ویدئوی یکتای غیرتکراری در بازه زمانی ۷ تا ۲۷ دیماه ۱۴۰۴ است که با استفاده از افزونههای مرورگر کروم و هوش مصنوعی تحلیل شدهاند.
فکتنامه به دلایل منطقی به این اعداد و ارقام مشکوک است و بدون وجود پشتوانه مستند، آن را معتبر نمیداند.
آقای آذر تاکنون به سوالات فکتنامه و درخواستهای مشابه برای انتشار دادههای این مقاله پاسخ نداده است.
۴۵۰۰ ویدئو یکتا و غیرتکراری از اعتراضات دی ۱۴۰۴ عدد بسیار بزرگ و در مقیاس تعداد ویدئوهای منتشر شده از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ غیرمنطقی به نظر میرسد. کل آمار ویدئوهای منتشرشده در کانالهای فعالی مانند «وحید آنلاین»، «مملکته» یا «اعتراض مدنی بازار» بین هزار تا دو هزار ویدئو در بازه زمانی این تحقیق هستند.
با توجه به رویکرد این کانالها و نفوذ آن در شبکههای اجتماعی، بعید است ویدئوهای زیاد دیگری، آن هم در مقیاس چند هزار ویدئو در شبکههای اجتماعی دستبهدست شده باشند و در این کانالها اثری از آنها نباشد.
ایرادهای روششناختی این «پژوهش»، محدود به این مورد نیست.
حتی اگر فرض کنیم این ۴۵۰۰ ویدئوی غیرتکراری وجود داشته باشند، باز هم ابهامهای دیگری، مثل سازوکار وزندهی شعارها و نحوه دستهبندی آنها وجود دارند که اعتبار این «پژوهش» را زیر سوال میبرند.
ابهامهای زیاد دیگری نیز درباره روش تحقیق و تحلیل در «پژوهش» وجود دارند که جسته و گریخته در شبکههای اجتماعی مطرح شدهاند.
بررسی همه این موارد بدون دسترسی به دادهها ممکن نیست، اما فکتنامه آماده است در صورت انتشار دادههای باز این «پژوهش»، آن را به دقت اعتبارسنجی کند.
جزئیات بیشتر در سایت فکتنامه:👇
factnameh.com/fa/fact-checks…