Amka na Abuu Hafswah
“assalaam alaykum warahmatuLLaHI wabarakaatu”
Darsa Ya Tisa:-
Wanaostahiki Kupewa Zakkaah
Kwa Mujibu wa Qur’an, Sunnah na Kauli za Wanazuoni
⸻
Utangulizi
AlhamduliLLAH Rabbil-‘Aalamiyn. Tunamhimidi ALLAHﷻ kwa neema ya Uislamu na kwa kutufundisha hukmu za dini yetu. Rehma na amani zimshukie Mtume wetu Muhammad, ahli zake, maswahaba zake na wote wanaofuata uongofu wake mpaka Siku ya Qiyamah.
Katika darsa zilizopita tulijifunza:
•maana ya Zakkaah,
•masharti yake,
•aina za mali zake,
•na namna ya kuitoa.
Leo, kwa idhini ya ALLAHﷻ, tutajifunza:
Wanaostahiki Kupewa Zakkaah.
Hii ni mada muhimu sana kwa sababu watu wengi:
•hutoa Zakkaah bila kujua wanaostahiki,
•au huwapa wasiostahiki.
⸻
Dalili Kuu Ya Wanaostahiki Zakkaah
ALLAHﷻ amesema:
﴿إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ ۖ فَرِيضَةً مِّنَ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ﴾
“Hakika sadaka (Zakkaah) ni kwa mafaqiri, masikini, wanaozikusanya, wanaotiwa nguvu nyoyo zao, katika kuwakomboa watumwa, wenye madeni, katika njia ya Allah, na msafiri aliyekwama. Huu ni wajibu uliowekwa na ALLAH”.
[Surat At-Tawbah: 60]
Aya hii imekusanya makundi 8 yanayostahiki kupewa Zakkaah.
⸻
Kundi La Kwanza
Mafaqiri (الفقراء)
Hawa ni watu:
•wasiokuwa na mali kabisa,
au
•wenye mali kidogo sana isiyowatosha mahitaji yao ya msingi.
Hawa ndio wanaohitaji zaidi.
Mfano:
•asiye na chakula cha kutosha,
•asiye na makazi,
•asiyeweza kujisitiri.
⸻
Kundi La Pili
Masikini (المساكين)
Masikini ni:
•mwenye kitu kidogo,
lakini hakimtoshelezi.
Mfano:
•ana kazi,
lakini kipato chake hakitoshi kwa familia yake.
⸻
Tofauti Kati Ya Faqiri Na Maskini
Wanazuoni wengi wanasema:
•Faqiri ni mwenye hali mbaya zaidi.
•Maskini ana nafuu kidogo kuliko faqiri.
⸻
Kundi La Tatu
Wanaokusanya Zakkaah (العاملين عليها)
Hawa ni watu wanaoteuliwa:
•kukusanya,
•kuhifadhi,
•kuandika,
•au kugawa Zakkaah.
Wanaruhusiwa kupewa ujira kutokana na Zakkaah hata kama wana uwezo wa kifedha.
⸻
Kundi La Nne
Wanaotiwa Nguvu Nyoyo Zao (المؤلفة قلوبهم)
Ni watu wanaopewa:
•ili wavutiwe na Uislamu,
•au kuimarishwa katika imani,
•au kuzuiwa madhara yao dhidi ya Waislamu.
Mfano:
•Muislamu mpya dhaifu katika dini,
•au mtu mwenye ushawishi anayetarajiwa kuisaidia dini.
⸻
Kundi La Tano
Katika Kuwakomboa Watumwa (وفي الرقاب)
Zamani Zakkaah ilitumika:
•kuwasaidia watumwa wapate uhuru wao.
Na wanazuoni wengine wamepanua maana yake katika:
•kuwaokoa Waislamu walioko kifungoni kwa dhulma.
⸻
Kundi La Sita
Wenye Madeni (الغارمين)
Hawa ni watu waliobebeshwa madeni halali na hawawezi kulipa.
Mfano:
•aliyepata hasara,
•aliyekopa kwa dharura ya maisha,
•aliyebeba jukumu la kuleta suluhu kati ya watu.
Lakini si mtu anayekopa kwa:
•maasi,
•anasa,
•au ubadhirifu.
⸻
Kundi La Saba
Katika Njia Ya ALLAH(في سبيل الله)
Asili yake ni:
•kusaidia jihadi ya haki katika dini ya ALLAHﷻ.
Na baadhi ya wanazuoni wamejumuisha:
•shughuli za kueneza dini,
•elimu ya Kiislamu,
•da‘wah,
ikiwa kuna haja na maslahi ya wazi.
⸻
Kundi La Nane
Msafiri Aliyekwama (ابن السبيل)
Ni msafiri:
•aliyekatika safari,
•akaishiwa na mali,
•au akashindwa kufika nyumbani.
Hupewa kiasi cha kumfikisha mahali pake hata kama ni tajiri katika mji wake.
⸻
Je, Lazima Kugawa Kwa Makundi Yote 8?
Wanazuoni wametofautiana.
Lakini wengi wanasema:
•inajuzu kumpa kundi moja ikiwa kuna haja kubwa.
Mfano:
•kuwasaidia mafaqiri wengi katika eneo fulani.
⸻
Nani Anafaa Kupewa Zaidi?
Wanaohitaji zaidi:
•mafaqiri,
•masikini,
•wenye madeni makubwa,
hupewa kipaumbele.
⸻