พฤษภาคม 2569: ศาลฎีกายืนจำคุก ม.112 ทิวากร 6 ปี เหตุสวมเสื้อ “เราหมดศรัทธาสถาบันกษัตริย์แล้ว” ด้านคดี “ธนาธร” ศาลยกฟ้อง
.
ในเดือนพฤษภาคม 2569 ไม่มีจำนวนคดีจากสถานการณ์ชุมนุมและการแสดงความคิดเห็นทางการเมืองที่เพิ่มขึ้นจากสองเดือนที่ผ่านมา แต่อย่างไรก็ตามในจำนวนทั้งหมด 1,346 คดีที่ประชาชนถูกดำเนินคดี ยังมีคดีความอีกราว 523 คดี ยังคงอยู่ในกระบวนการชั้นต่าง ๆ และยังคงทยอยมีนัดฟังคำพิพากษาออกมาในแต่ละเดือน
.
อย่างไรก็ตามในช่วงครึ่งปี 2569 นี้มีแนวโน้มสถานการณ์คดีที่พบเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ในรูปแบบของการฟ้องร้องประชาชนและสื่อมวลชนที่โพสต์ข้อความวิพากษ์วิจารณ์ ขอให้ตรวจสอบคุณสมบัติ หรือติดตามตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ ในข้อหาหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา โดยนักการเมืองในพื้นที่ต่าง ๆ ที่มักเป็น “บ้านใหญ่” ในจังหวัดที่มีอิทธิพล
.
สำหรับสถานการณ์คำพิพากษาคดีจากสถานการณ์ชุมนุมและการแสดงความคิดเห็นทางการเมืองตลอดเดือนพฤษภาคม 2569 มีอย่างน้อย 7 คดี แบ่งเป็นคดีมาตรา 112 จำนวน 4 คดี และคดีอื่น ๆ อีก 3 คดี โดยพบว่ามี 3 คดีที่ศาลพิพากษายกฟ้อง
.
คดีที่ศาลพิพากษายกฟ้อง ได้แก่ คดีมาตรา 112 ของธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ กรณีไลฟ์สดเฟซบุ๊กในหัวข้อ “วัคซีนพระราชทาน ใครได้-ใครเสีย” โดยศาลชั้นต้นเห็นว่าเป็นการวิจารณ์รัฐบาลของ พล.อ.ประยุทธ์ ในการบริหารจัดการวัคซีนโควิด-19, คดีมาตรา 116 ของ “ป่าน กตัญญู” เนื่องจากศาลอุทธรณ์เห็นว่า โจทก์ไม่มีพยานหลักฐานยืนยันได้ว่าจำเลยเป็นผู้โพสต์ข้อความในเพจทะลุฟ้า และสุดท้าย คดีของเอกอนันต์ ในข้อหา พ.ร.บ.การเดินอากาศ กรณีนำโดรนขึ้นไปถ่ายภาพที่ชุมนุม
#ประชาชนปลดแอก มื่อวันที่ 16 ส.ค. 2563 ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้องเอกอนันต์ เนื่องจากฟ้องโจทก์ขาดอายุความ
.
ส่วนคดีที่ศาลพิพากษาลงโทษ ได้แก่ คดีมาตรา 112 ของทิวากร กรณีโพสต์ภาพสวมเสื้อ “เราหมดศรัทธาสถาบันกษัตริย์แล้ว” รวมถึงโพสต์เรียกร้องให้สถาบันกษัตริย์ยุติการใช้มาตรา 112 และปล่อย 4 แกนนำราษฎร ศาลฎีกามีคำพิพากษายืนจำคุก 6 ปี ไม่รอลงอาญา ทำให้คดีสิ้นสุดลง เช่นเดียวกับคดีมาตรา 112 ของ “เก็ท” โสภณ กรณีปราศรัยในกิจกรรม
#ทัวร์มูล่าผัว ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้โทษให้จำคุก 3 ปี และปรับพินัย 200 บาท
.
ด้านคดีมาตรา 112 ของปิยรัฐ กรณีติดตั้งป้ายไวนิลวิจารณ์การผูกขาดวัคซีนโควิด-19 ของรัฐบาล บนถนนสายยางตลาด-กาฬสินธุ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 4 มีคำพิพากษากลับให้จำคุก 3 ปี ไม่รอลงอาญา ขณะที่ก่อนหน้านี้ในศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง และสุดท้าย คดีของสองจำเลยเครือข่ายคนรุ่นใหม่นนทบุรี เหตุนำรถบรรทุกติดตั้งเครื่องขยายเสียงไปร่วมชุมนุม
#ราษฎรประสงค์ยกเลิก112 โดยศาลอุทธรณ์พิพากษายืนให้จำคุก 1 เดือน ปรับ 10,000 บาท โดยโทษจำคุกให้รอลงอาญา 1 ปี
.
สถานการณ์การยื่นขอประกันตัวผู้ต้องขังในเดือนที่ผ่านมา มีการยื่นขอประกันตัว จตุภัทร์ บุญภัทรรักษา, อรรถพล บัวพัฒน์, อานนท์ นำภา (9 คดี) และพรหมศร วีระธรรมจารี ซึ่งพบว่าศาลยกคำร้องทุกราย จึงยังคงไม่มีผู้ต้องขังได้รับสิทธิประกันตัวในเดือนที่ผ่านมา
.
จากการติดตามของศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน ตั้งแต่เริ่มการชุมนุมของ “เยาวชนปลดแอก” เมื่อวันที่ 18 ก.ค. 2563 จนถึงวันที่ 31 พ.ค. 2569 มีประชาชนที่ถูกดำเนินคดีจากสถานการณ์ชุมนุมและการแสดงความคิดเห็นทางการเมือง ไปแล้วอย่างน้อย 1,997 คน ในจำนวน 1,346 คดี
.
เมื่อเปรียบเทียบสถิติคดีกับในช่วงสามเดือนที่ผ่านมา จนถึงเดือนเมษายน 2569 ไม่มีจำนวนคดีที่เพิ่มขึ้นจากเดิม (นับเฉพาะคดีจากสถานการณ์ชุมนุมและแสดงความเห็นทางการเมืองกรณีที่มีการแจ้งข้อกล่าวหาแล้ว และไม่ได้นับกรณีที่นักการเมืองฟ้องคดีหมิ่นประมาทต่อประชาชนในพื้นที่ต่าง ๆ)
.
หากนับจำนวนบุคคลที่ถูกดำเนินคดีซ้ำในหลายคดี โดยไม่หักออก แต่นำจำนวนมาเรียงต่อกันแล้ว จะพบว่ามีจำนวนการถูกดำเนินคดีไปอย่างน้อย 4,076 ครั้ง
.
สำหรับสถิติการดำเนินคดี แยกตามข้อกล่าวหาสำคัญ ได้แก่
.
🔸 ข้อหา “หมิ่นประมาทกษัตริย์ฯ” ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 มีผู้ถูกกล่าวหาอย่างน้อย 291 คน ในจำนวน 321 คดี ซึ่งในจำนวนนี้อย่างน้อย 169 คดี ถูกดำเนินคดีเนื่องจากประชาชนร้องทุกข์กล่าวโทษ
🔸 ข้อหา “ยุยงปลุกปั่น” ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 116 มีผู้ถูกกล่าวหาอย่างน้อย 157 คน ในจำนวน 57 คดี
🔸 ข้อหาฝ่าฝืน พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ มีผู้ถูกกล่าวหาอย่างน้อย 1,466 คน ในจำนวน 678 คดี
🔸 ข้อหาตาม พ.ร.บ.การชุมนุมสาธารณะ มีผู้ถูกกล่าวหาอย่างน้อย 202 คน ในจำนวน 111 คดี
🔸 ข้อหาตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มีผู้ถูกกล่าวหาอย่างน้อย 222 คน ในจำนวน 243 คดี
🔸 ข้อหาละเมิดอำนาจศาล อย่างน้อย 45 คน ใน 27 คดี และคดีดูหมิ่นศาล อย่างน้อย 37 คน ใน 11 คดี
.
จากจำนวนคดี 1,346 คดีดังกล่าวมีจำนวน 823 คดี ที่ถึงที่สุดแล้ว (คดีบางส่วนไม่ได้สิ้นสุดลงทั้งคดี เช่น มีการอุทธรณ์คดีเฉพาะจำเลยบางคน แต่จำเลยบางคนคดีสิ้นสุดแล้ว) กล่าวคือมีอย่างน้อย 523 คดีที่ยังไม่สิ้นสุด และอยู่ในกระบวนการชั้นต่าง ๆ และยังคงทยอยมีนัดฟังคำพิพากษาออกมาในแต่ละเดือน
.
📌อ่านสถานการณ์สำคัญและแนวโน้มการดำเนินคดีในช่วงเดือนพฤษภาคม 2569 บนเว็บไซต์:
tlhr2014.com/archives/83891