Сонирхолтой бас чухал дүгнэлтийг энэ "Венец ба Монголчууд" номноос олж уншив.
Монголын эзэнт гүрний чухал зүйл нь худалдаа болон татвар байв. Ялангуяа олон улс орныг эзлэн өөртөө нэгтгэх хянах тусам нэгдсэн мөнгө санхүү, татварын бодлого хэрэгтэй болж байв. Мал хуй, давс, халуун ногоо, торго дурдан, үнэт чулуу, алт, мөнгө гээд бүхий л үнэ цэнтэй зүйлүүдтэй уясан системийг шат дараатай угсарч байжээ. Үүний анхны нэгдсэн глобал реформыг 1238 онд Өгөдэй хаан хийх гэж оролджээ. Гэхдээ жаахан хойно буюу Мөнх хааны үед сонгодог утгаар хэрэгжиж эхэлсэн гэнэ.
Монголчууд, Монголын эзэнт гүрэн яах аргагүй орчин цагийн олон улсын мөнгө валютын системийг үүсгэн байгуулагчид гэдгийг энэ номонд дурдан баталжээ. Эзэнт гүрний хэмжээнд үүсгэн даган мөрдөж байсан энэ системийн суурь нь Европын мөнгө санхүү, татвар, валютын систем болж 16-р зуунаас хөгжжээ. Тухайлбал, 16-р зуунд Испаниуд мөнгийг стандарт болгож байсан бол 19-р зуунаас Англиас эхлээд олон улсууд алтны стандарт руу шилжсэн нь Монголын эзэнт гүрний тэртээх системийг хөгжүүлэн хэрэглэсэн байх ажгуу. Эдгээр стандартууд нь улс орны мөнгөн тэмдэгтийн үнэ цэнийг тодорхой хэмжээний мөнгө, алтад уяж, валютыг тогтсон ханшаар алт руу хөрвүүлэх боломжтой болгосон орчин цагийн мөнгөний систем юм. Энэ мэтээр монголчууд эзэнт гүрнийхээ худалдаа, санхүүгийн тогтвортой байдлыг хангадаг байжээ.
Жишээ болгоод энэ номны хавсралт дээр байх Монголын эзэнт гүрний үеийн жин, хэмжээ, татварын нэгжүүдийг Европ (ялангуяа Венец, Генуя)-ийн хэмжүүртэй харьцуулж тайлбарласан хүснэгтийг оруулж байна. Тухайн үеийн худалдаачид (Пеголотти гэх мэт) өөр өөр бүсийн хэмжээг ойлголцохын тулд Монголын эзэнт гүрний нутаг дэвсгэр, худалдааны замууд дээр ийм “хөрвүүлэлтийн хүснэгт” хэрэглэж тэртээ 700 гаруй жилийн өмнө наймаа арилжаагаа ийн хийдэг байжээ.