Geçen ay vefat eden dünyaca ünlü yatırımcı Mark Mobius’un 1992 yılında İMKB ile ilgili röportajı:
🗣️İMKB’de 1989 yılında işlem yapmaya başladık. Çok para kaybettik fakat, iyi araştırırsanız pişmanlık duymak, panik olmak için pek sebep yok. Yatırım yaptığınız şirketlerin iyi yönetilen şirketler olduğuna inanırsanız ve üstelik para da kaybediyorsanız, bu iyiye işarettir. Çünkü bu, hisseleri ilk aldığınızdan daha ucuza alma fırsatıyla karşı karşıyasınız demektir. İşte zaman, hemen başka borsalarda satıp İMKB'de alım yapma zamanıdır. Ancak bu firma yetkilileri faaliyetleri hakkında bize yeterli bilgi vermemişse cesaretimiz kırılabilir. Ve firmaların azalan karlarını gördüğümüzde sürpriz olur. Eğer firmalar bize problemlerini söylerlerse çok seviniriz. Problemlerini anlayınca daha rahat olur ve panik yapmayız.
🗣️Eğer tek aracı kurumla çalışırsak piyasa alım-satımlarımızı bilir. Ne yaptığımızı farkettirmemek ve Türkiye'de birçok mükemmel aracı kurumun olması, yeterli uzman ile iyi araştırma yapması nedeniyle onları iş vererek ödüllendirmek için 4-5 aracı kurumla çalışıyoruz.
🗣️ Bizim enformasyon sistemimizi "FELT" sözcüğüyle ifade edebilirim. Burada F, "fair" demek. Yani, uygun fiyat verilmesini istiyorum. Sipariş verildiğinde kendi hesabı için çalışmasını istemem.
E, "efficiency", yani en düşük alım/satım maliyetini vermesini isterim. Daha alırken para kaybetmek istemem.
L, "likit market" yapmak, tabii bu, piyasayı tanıma gücüne bağlı. Onun borsanın koşullarını iyiye yönlendirecek inandırıcılıkta olmasını isterim.
T, "transparency", yani kimin aldığını değil ama hacimleri bilmek isterim, her seviyede fiyatları bilmeliyim ki, piyasa nasıl gidiyor öğrenebileyim.
🗣️ İMKB istikrarsız olabilir ama, dünyanın en istikrarsız borsası değil. Hisse senedi borsalarının karşılaştığı en önemli sorun büyümedir. Sizin borsanınızda da problem tam tersi. Yani çok hızlı büyüyor. Şu anda talep arzdan fazla. Yalnız dikkat edin talep fazla derken kastettiğim, borsacılıktan beklenen hizmet açısından talep arzdan fazla. Mevcut borsanız mevcut iş yükünü kaldıramamaktadır. Açıkçası acil olarak, düzeltme (upgrade) ve modernizasyon ihtiyacı var.
🗣️Söylemek istediğim borsa, elektrik gibi, su gibi halk hizmetidir. Borsa, sermaye piyasasının gelişme anahtarıdır. Bugün Türkiye'de niye faizler çok yüksek? Sadece enflasyon nedeniyle değil. İşadamlarına yeterli sermaye sağlayacak başka seçenekler bulunmadığı için. Borsa bu amaçla kullanılmalıdır. Fakat, piyasaya yardım etmek için "likidite" gereklidir. Çok yüksek hacimlerde alım-satım yapabilmelisiniz. Likit olabilmek için bilgisayarlaşmaya, merkezi sisteme ve kısacası uluslararası standartların gerektirdiği birçok şeye ihtiyaç var. Az kayıtlı ticaret gereklidir. Belgelerin elden ele dolaşması kalkmalıdır. İMKB'nin bunlara acil ihtiyacı var.
🗣️Bunlar gerçekleşince, aracı kurum komisyonları aşağı iner, çoğu aracı kurum hayır diyebilir ama, onlar için iyi olan budur. Çünkü komisyonlar düştüğü zaman hacim patlayacaktır. Bilgisayarlaşmayla kurumların maliyetleri düşecek, hacimler artacak ve herkes para kazanacaktır.
🗣️ İMKB’nın geleceği çok, çok parlak.1993'te beklentim, İMKB'de şimdikinin 10 katı hacme ulaşılacak. Hiçbir kuşkum yok. Çünkü çok kolay, yeter ki bilgisayarlaşmaya geçilsin.