Goede morgen geachte volgers. Nog even een concept uittreksel uit mijn komende boek over de asielindustrie.
Van nobel ideaal tot complete asielindustrie: de verweven keten van COA, NIDOS, IND, VWN en VAJN – een perfecte cirkel van belangenverstrengeling
In mei 1988 lag er bij het ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur een document over de Regeling Opvang Asielzoekers (ROA). Eindelijk orde in de chaos, één landelijk beleid, geen lokale rotzooi meer.
Wat begon als een goedbedoeld plan uit 1987, groeide uit tot een miljardenverslindende asielindustrie waarin vrijwel iedereen – van bestuurders tot advocaten – direct of indirect van dezelfde overheid afhankelijk is. Het ultieme conflict of interest zit ingebakken in het systeem.
Het COA: bedden, hotels en VVD-management
Het COA (sinds 1994) regelt de fysieke opvang en draagt een duidelijk VVD-stempel:
Loek Hermans (VVD-prominent) was rond 2011 voorzitter van de Raad van Toezicht.
Milo Schoenmaker (oud-VVD’er, ex-burgemeester van Bussum en Gouda) was van januari 2019 tot januari 2026 bestuursvoorzitter. Onder zijn leiding groeide het COA explosief: van 22.000 opgevangenen naar bijna 80.000 mensen op 327 locaties.
Nurten Albayrak (2004-2012) eindigde haar periode als bestuursvoorzitter met een veroordeling tot 100 uur werkstraf wegens valsheid in geschrifte.
Huidige leiding: Joeri Kapteijns (waarnemend bestuursvoorzitter), Anita Bastiaans (ex-Volt) en Peter Bos. Locatiemanagers zoals Krista ter Haar (Harderwijk), Marieke Nederveen (Ter Apel) en Sander van Meer (o.a. Loosdrecht) draaien de dagelijkse praktijk.
De praktijk blijft problematisch: zzp’ers sjoemelen met uren (€616.000 fraude in 2024), René Derksen haalt €436 miljoen binnen via hotels en keert zichzelf €44 miljoen uit (FIOD-onderzoek loopt nog), en een boerderij in Bant kostte €7,7 miljoen die nu met verlies in de verkoop gaat.
NIDOS: de voogden met de pinpas
NIDOS draait op ongeveer €275 miljoen per jaar voor de aller kwetsbaarste kinderen. Aan het roer: Tanno Klijn (directeur-bestuurder sinds 2019) met Lilianne Ploumen (PvdA) als voorzitter van de Raad van Toezicht.
In juli 2025 meldde minister Mona Keijzer dat twee medewerkers €221.000 verduisterden via pinpassen van minderjarigen. In september 2025 kwam daar nog €30.500 bij. Zembla (maart 2025) toonde verwaarlozing in “cultuurgezinnen” – een intern document uit 2023 gaf al aan dat bij 40 % van de gezinnen zorgen bestonden.
De IND: de gouden stempel
De IND beslist wie mag blijven. Directeur-Generaal: Rhodia Maas, plaatsvervanger Jan Willem Schaper.
Decennialang corruptie: 1997 Sri Lanka-smokkel, 2001-2003 schijnhuwelijken, 2021-2025 ex-medewerkers die na pensioen “regelden” voor geld, en honderden schijnerkenningen (“nepvaders”) in 2024-2026. De IND spreekt van “procedurele fouten”.
Justitie als spin in het web
Boven alles staat het ministerie van Justitie en Veiligheid, met Esther Pijs als Directeur-Generaal Migratie. Justitie is opdrachtgever, financier, toezichthouder én vaak tegenpartij tegelijk.
Het grote conflict of interest: de gesubsidieerde tegenmacht
Hier wordt het systeem écht cynisch. Justitie financiert niet alleen de uitvoerders (COA, IND, NIDOS), maar ook de zogenaamde tegenmacht:
VluchtelingenWerk Nederland (VWN) ontvangt tientallen miljoenen subsidie, zit als ketenpartner in de opvanglocaties en begeleidt asielzoekers vóór en tijdens de IND-procedure.
VAJN (Vereniging Asieladvocaten) krijgt via de Raad voor Rechtsbijstand (onder Justitie) betaald om tegen diezelfde IND en Justitie te procederen.
Dit is een klassiek en structureel conflict of interest. De overheid betaalt zowel de machine (opvang, beslissingen, voogdij) als de rem erop (begeleiding én juridische tegenstand).
VWN en VAJN werken intensief samen in strategisch procederen, terwijl ze financieel volledig afhankelijk zijn van dezelfde overheid die ze bekritiseren en voor de rechter slepen. Een zichzelf in stand houdende cirkel: meer asielzoekers betekent meer subsidie, meer procedures, meer werk voor advocaten en VWN, en meer invloed voor de kritische ngo’s. Wie betaalt, bepaalt uiteindelijk toch de kaders – ook al lijkt het alsof er onafhankelijke controle is.
Slot: de prijs van de industrie
COA zorgt dat ze een bed hebben (liefst duur), NIDOS dat de kinderen een voogd hebben (liefst met pinpas), de IND dat ze mogen blijven (liefst via creatieve constructies), VWN dat ze begeleid worden, en VAJN dat ze kunnen procederen, alles betaald door dezelfde overheid.
Samen slurpen deze organisaties in 2026 circa €5,7 tot €6 miljard aan direct overheidsgeld. Dat is meer dan vijfenhalf miljard euro belastinggeld per jaar voor een systeem dat al dertig jaar “tijdelijk” heet en waarin fraude, mismanagement, belangenverstrengeling en systeemlekken geen incidenten meer zijn, maar een vast onderdeel van de bedrijfsvoering.
Goede intenties uit 1987-1994 zijn uitgegroeid tot een complete, zichzelf in stand houdende asielindustrie. Met VVD-prominenten in bestuurskamers, kritische ngo’s en advocaten op de loonlijst van dezelfde overheid, en een constante verbazing achteraf.
De les? In Nederland lossen we problemen op door er drie organisaties, een paar miljard, een flinke dosis procedureel papierwerk, VVD-heavyweights én een royaal gesubsidieerde tegenmacht tegenaan te gooien. En dan verbaasd zijn dat het toch niet echt werkt.
Salute, Peter Siebelt-Zozzaro Loosdrecht 5 juni 2026