@VVD @cdavandaag @D66 @2eKamertweets @progressiefned
Geachte regering,
Hierbij een eerste aanzet over het veranderen van de WAO/WIA-uitkering en de AOW/pensioenuitkering.
De WIA en AOW mogen worden hervormd, maar nooit uitgekleed. Dit is mijn verhaal.
Ik schrijf dit als iemand die 36 jaar heeft gewerkt, belasting heeft betaald, sociale lasten heeft afgedragen, en daarna door een ernstige ziekte (de Ziekte van Kahler, een ongeneeslijke kanker) in de WIA terechtkwam.
Ik schrijf dit als iemand die de hel van kanker heeft meegemaakt, die lotgenoten heeft zien instorten, en die weet wat echte ziekte betekent. Niet een griepje. Niet “een beetje minder belastbaar”. Maar de duivel op aarde.
Als ambtenaar ben ik jaren geleden met een afdelingsuitje bij Villa Pardoes geweest. Ik zag baby’s en jonge kinderen met kale hoofdjes, ziek van kanker, die even mochten ontsnappen aan hun werkelijkheid. Toen ik thuiskwam heb ik gevloekt tegen God. Hard. Omdat kanker geen onderscheid maakt. Niet tussen jong en oud. Niet tussen arm en rijk. Niet tussen sterk en kwetsbaar. Het slaat toe waar het wil. Het maakt kapot wat het wil.
En toch voelde ik iets als: “Doe maar rustig. Ik ben ook niet blij. Daarom hebben jullie wetenschap.” Want alleen wetenschap redt levens.
Ik heb zelf Kahler (Kahler is een kanker, die niet overgaat, maar wordt onderdrukt/ongeneeslijk is). De behandeling was een hel: Daratumumab. Lenalidomide. Dexamethason. Medicijnen die werken, maar je lichaam breken. Na drie maanden ben je op.
Je zit huilend bij de hematoloog. Hij legt een hand op je hand. Hij weet dat de behandeling waarschijnlijk aanslaat. Jij voelt alleen dat je lichaam kapot is. En toch zou ik het opnieuw doen, als ik maar blijf leven.
En dan zijn er de lotgenoten. Vijf jaar geleden sprak ik een jonge vrouw die toen al zeven jaar ziek was. Nu is ze twaalf jaar ziek. Ze leeft van €1100 netto per maand in een klein huurwoninkje. Daar moet ze alles van betalen. Dat is geen statistiek. Dat is geen “doelgroep”. Dat is een mens.
En precies daarom raakt het mij wat ik nu op tv hoor: herkeuringen, strengere beoordelingen, “mensen die nog iets kunnen moeten weer aan de slag”, om een gat van €6,5 miljard te moeten dichten.
Alsof ziekte een keuze is.
Alsof je met Kahler, chemo en zware medicatie “gewoon weer kunt werken”.
Alsof je lichaam luistert naar begrotingsdruk.
Zo werkt het niet.
Ik heb mensen gezien die alles verliezen behalve hun waardigheid. Ik heb mensen gezien die ondanks alles blijven vechten. Ik heb mensen gezien die instorten, niet omdat ze niet willen, maar omdat hun lichaam niet meer kan.
Daarom zeg ik:
De WIA mag worden hervormd, maar alleen realistisch én sociaal.
Ja, er zijn verschillen die niet kloppen. Zo hebben hoger opgeleiden als ik bizarre hoge toelagen. IK heb 4 toelagen: UWV-WIAuitkering, ABP-arbeidsongeschiktheidspensioen, Loyalis-extra ziektekostenverzekeringtoelage en van mijn exvrouw door de scheiding een gedeeld-pensioen-toelage (gedeeld pensioen; zij krijgt die aan het eind van dit jaar ook van mij). Die onafhankelijk van elkaar meer dan 4000 euro per maand netto opleveren.
Ga ik echter eind van dit jaar met pensioen, dan vervallen er twee van de vier.
Waardoor ik na dit jaar amper 2450 euro overhoud als netto maandbedrag; ja, dat is net boven de armoedegrens van 2040 euro per maand!
Ja, sommige uitkeringen zijn scheef gegroeid. Ja, het systeem moet eerlijker.
Mijns inziens moeten sommige uitkeringsbedrijven stoppen met uitkeren tijdens ziekte vanaf het 60ste levensjaar; Ik bedoel het pensioenfonds ABP bijvoorbeeld: die kwam 6 jaren geleden -toen ik 60 werd- met een arbeidsongeschiktheidspensioen van 585 euro per maand: compleet onnodig, want ik kreeg en krijg een goede (niet te hoge) UWV-uitkering met een arbeidsongeschiktheidsverzekering-toeslag van 385 euro netto per maand.
Ik iedereen kan die laatste verzekering iedereen aanbevelen omdat ernstige ziektes als kanker, hart- en vaatziektes en burn-outs nog steeds op de loer liggen.
Verder zou ik willen -en nu spreek ik als geëmancipeerde man- dat vrouwen financieel hun eigen geld gaan verdienen, om zelfstandig te kunnen leven, als ze scheiden van hun man.
In elk ander belangrijk Europees land betekent echte vrouwenemancipatie, dat vrouwen betaald gaan werken. En niet voor 2-3 dagen, maar fulltime.
Want er zijn genoeg oppasfaciliteiten in Nederland, maar nauwelijks vrouwen die in ons land fulltime werken. Doel: iedereen (ook vrouwen dus) moet een netto-maandinkomen hebben om zelfstandig van te kunnen leven. Net zoals in Frankrijk, Duitsland en België, enzovoort.
Maar hervormen mag nooit betekenen dat mensen die écht ziek zijn onder de bestaanszekerheid worden geduwd. Niet de jonge vrouw met €1100. Niet de vrouw die al twaalf jaar vecht tegen een ziekte die haar leven volledig bepaalt. Niet de mensen die hun hele leven hebben gewerkt en nu afhankelijk zijn van een systeem dat hen niet mag laten vallen.
En dan de AOW.
Ik heb 35 jaar sociale lasten betaald. Ik heb gewerkt, gespaard, bijgedragen. Als de AOW wordt aangepast, dan kan dat, maar niet door ouderen richting armoede te duwen.
Niet door mensen die hun hele leven hebben gewerkt te straffen voor hun leeftijd. Niet door bestaanszekerheid te ondermijnen.
Hervormen mag. Uitkleden niet.
Een fatsoenlijk land kijkt vooruit. Een fatsoenlijk land beschermt wie kwetsbaar is. Een fatsoenlijk land maakt beleid dat klopt met de werkelijkheid van mensenlevens.
Ik vraag geen uitzonderingen. Ik vraag geen privileges. Ik vraag alleen dat beleid wordt gemaakt met kennis van wat ziekte doet, wat armoede doet, wat onzekerheid doet.
Bestaanszekerheid is geen luxe.
Het is de basis van een menswaardig land.
Kijk om naar elkaar!