Alıntı tweetteki maliyet avantajı güzel de asıl soru şu. Bu değer kimin cebine gidecek? G1'in 8.976 dolarlık döküm tablosu cevabı veriyor.
Önce tabloyu okuyalım. Maliyetin yarısından fazlası aktüatörde. Kollar, bacaklar ve bel yaklaşık 5.100 ila 5.800 dolar. İçindekiler basit ve tekrar eden parçalar. Planet dişli, BLDC motor, enkoder, sürücü, rulman. Bir G1'de 90 civarı rulman var.
Birinci katman bir tuzak. Bu dökümü gören çoğu kişinin ilk refleksi, "demek bu parçaları yapan şirketleri toplamalıyım" demek olur. Oysa asıl yanılgı tam bu noktada çünkü Unitree'nin varlık sebebi bu listeyi ucuzlatmak. Yani kendi tedarikçisinin değerini bilerek aşağı çekiyor. Motoru, dişliyi, hatta LiDAR ve kamerayı içselleştirmeye geçti. Bu tablo aslında neyin emtialaşmak üzere olduğunun haritası. Planet dişli ve BLDC motor satan bağımsız oyuncular tam da bu yüzden kırılgan.
İkinci katman daha incelikli çünkü aktüatör ucuzladıkça payı da küçülür, yani bugün maliyetin yüzde 60'ı olan bu kalem stratejinin başarısıyla giderek erir. Para ise deflasyona direnen, standart tezgahta üretilemeyen yerde kalır. Tablodaki tek parça en pahalı bileşen olan Nvidia Jetson tam da bunu gösteriyor, 700 ila 770 dolar. Robot filolarına 5G ve cihaz içi yapay zeka çipi sağlayan Qualcomm da aynı kategoride, ama bu kalem jeopolitik bir çatalda duruyor, çünkü Çin'in çip kısıtları onu hem en kırılgan hem de yerli alternatifler için en açık fırsat haline getiriyor. Benzer bir dinamik hassas rulmanda da var, zira bir robota 90 adet giriyor ve özellikle çapraz silindirik rulman kolay kopyalanmayan bir metalurji birikimi istiyor. Bu yüzden Schaeffler, SKF ve Timken, strainwave redüktörde ise Harmonic Drive, zor yerlileşen oyuncular olarak öne çıkıyor. Aynı mantık nadir toprak mıknatısta da geçerli, çünkü her robot bir elektrikli arabanın iki üç katı manyetik malzeme içeriyor ve MP Materials gibi isimler bu girdinin tam kapısında oturuyor.
Üçüncü katman bu tabloda hiç görünmüyor, çünkü dipnottaki "eller hariç" ifadesi aslında işin tamamını tek satırda özetliyor. Oysa sektör analizlerine göre dexterous el, bir insansı robotun maliyetinin yüzde 31'ine kadar çıkabiliyor ve tek başına en büyük kalem. İşin püf noktası şu. El henüz çözülmediği için aşağı çekecek bir öğrenme eğrisi de yok. Yani en yüksek katma değerin olduğu yer, aynı zamanda deflasyonun en az vurduğu yer. Üstelik el bir donanım meselesinden çok yazılım meselesi. Değeri AI yeteneğine kilitli olduğu için kolay kolay emtialaşmıyor. Anahtar parçalar taktil sensör ve minyatür tahrik, ama oyuncuların çoğu hala özel şirket. Doğrudan yatırım yapılacak temiz bir halka açık isim henüz az.
Gözden kaçan bir nokta da, bu tablonun bir donanım listesi olması ve işletme tarafını hiç göstermemesi. Modeldeki 11 dolarlık teleoperasyon ve yüzde 15 servis sözleşmesi, hiçbir parça listesinde yer almayan ama her ay geri dönen bir gelir. Donanım sıfır marja koşarken asıl kalıcı kâr, robotu yöneten yazılım ve otonomi katmanında birikecek. Halka açık tarafta bunun en net proxy'si yine Nvidia, çünkü Isaac ve simülasyonla robotların eğitildiği zemini elinde tutuyor.
Unitree, robotik dünyasının yeni BYD'si olma yolunda.
Strateji eski ama işe yarıyor. En pahalı parçayı kendin üret, ucuzlat, önce küçük pazara sat, sonra her nesilde daha büyük bir pazar aç. BYD bunu bataryayla yaptı, DJI uçuş kontrolcüsüyle yaptı Unitree aynısını insansı robotun maliyetinin yüzde 50 ila 70'ini oluşturan ve en pahalı parçası olan aktüatörle yapıyor.
Unitree burada ucuz ve basit bir tasarıma odaklandı. Herkes pahalı ve karmaşık dişlilerde kalırken o iterasyona devam etti. Başta işe yaramadı, ilk robotlar bir kutuyu birkaç dakika tutunca aşırı ısınıyordu. Bugün G1 kolları bükülü halde 5 kiloyu 10-15 dakika taşıyor. Bu eskiye göre 2 kat yük, 5 kat süre anlamına geliyor.
Sonuçlar gerçekten dikkat çekici. İnsansı robot fiyatı 18 ayda 50 bin dolardan 27,3 bin dolara düştü. Bazı anlaşmalarda 20 bin doların altı konuşuluyor. G1'in malzeme maliyeti sadece 8.976 dolar, brüt marj hala yüzde 67. Gelirse yıllık üçe katlanıyor.
Gerçekçi bir kullanım senaryosunda, yani yüzde 60-67 doluluk oranında, bir G1'in saatlik çalışma maliyeti artık 30 dolarlık insan iş gücünün altında ya da başa baş noktasında. 2025'te tahminen 250'ye kadar robot gerçek fabrika ve depo pilotlarına girdi. Bir şirkette 30 adet sahada çalışıyor.
Asıl mesele robotun ne kadar ucuz olduğu değil, bu eşiğin ilk kez geçilmiş olması. Üstelik bu rakamlar tam teleoperasyon varsayan muhafazakar tahminler. Donanım ve yazılım iyileştikçe ekonomi sadece daha iyiye gider. DJI 2013'te yarısı bitmemiş bir drone'u hobicilere satınca gelirini 32'ye katlamıştı. Unitree bugün tam olarak o eğride.