पछिल्लो समय मिडियाको साहुका रूपमा तपाईंको जुन भनाइहरू आइरहेको छ नि, यो नै कान्तिपुरको सम्पादकीयमा हस्तक्षेपको बलियो उदाहरण हो । प्रकाशित समाचारबारे सम्पादकले नबोली साहु बोल्न अघि सर्नु, आन्तरिक सम्पादकीय स्वतन्त्रतामा गम्भीर हस्तक्षेप हो । यो राम्रो संकेत होइन ।
पछिल्ला केही दिनयता, नेपाल–मौरिसस दोहोरो कर सन्धि अन्तर्गत डोल्मा इम्प्याक्ट फन्डलाई दिइएको कर छुटलाई कायम राख्ने सरकारले गरेको निर्णय सम्बन्धी कान्तिपुर र द काठमाडौं पोस्टमा प्रकाशित समाचारहरूका कारण व्यापक बहस सुरु भएको छ।
कान्तिपुर मिडिया ग्रुपको प्रबन्ध निर्देशकको हैसियतमा म दुई कुरा अत्यन्त स्पष्ट भन्न चाहन्छु।
पहिलो, हाम्रो न्युजरुमको स्वतन्त्रता पूर्ण रूपमा स्वतन्त्र र अविचलित छ। कान्तिपुरको सम्पादकीय टिमले व्यवस्थापन वा स्वामित्वको प्रभावबिना स्वतन्त्र रूपमा काम गर्छ। हाम्रा पत्रिकाहरूले मेरो व्यक्तिगत विश्वासभन्दा फरक दृष्टिकोण प्रकाशित गरेको कुरा कुनै कमजोरी होइन—त्यो नै कान्तिपुरको सम्पादकीय इमानदारी बलियो रहेको प्रमाण हो। पत्रकारिताको भूमिका सत्तालाई, नीतिलाई र प्रक्रियालाई प्रश्न गर्नेमै छ, र त्यो स्वतन्त्रता हाम्रै नेतृत्वका निर्णयहरूलाई चुनौती दिने बेला पनि सुरक्षित रहनुपर्छ।
दोस्रो, व्यक्तिगत रूपमा म मौलिक रूपमा व्यवसाय–अनुकूल र लगानी–अनुकूल सोच राख्छु। म मान्छु, नेपालजस्ता देशहरूले आफ्ना कानुन र अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबद्धताहरूमा अडिग रहनैपर्छ। पूर्वानुमानयोग्यता कुनै पनि सक्षम अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड हो। दीर्घकालीन, प्रभाव–केन्द्रित पूँजी ल्याउने लगानीकर्ताहरूले स्पष्टता र स्थिरता पाउनै पर्छ। डोल्माजस्ता फन्डहरू नेपाल कानुनी ढाँचाभित्रै आए, उनीहरूले नेपाल सरकारले आफैंले हस्ताक्षर गरेका नीतिहरू र सन्धीहरूमा विश्वास गरे। नीतिको व्याख्या बीचैमा परिवर्तन गर्नु वा नाफाको पुनःस्थापनालाई राजनीतिक बनाउनु, नेपालतर्फ हेर्ने हरेक भावी लगानीकर्तालाई गलत सन्देश दिनु हो।
मेरो दृष्टिमा, अर्थमन्त्रीले गरेको निर्णय असाधारण दृढता र पूँजी बजारको गहिरो बुझाइको उदाहरण हो। उनले विद्यमान सन्धीगत दायित्वको सम्मान गर्दै, भविष्यका लागि यसको पुनरावलोकन गर्ने र त्यसका लागि छ महिनाको संक्रमण अवधि दिने निर्णय गरे। यस्तै जिम्मेवार र विश्वसनीय अर्थतन्त्रहरू कार्य गर्छन्—अवस्थित प्रतिबद्धताको सम्मान गर्दै, पुरानो ढाँचा सुधार्न विवेकपूर्ण ढङ्गले अघि बढ्छन्।
नेपालमा विचारहरूको कमी छैन; कमी छ निर्णय लिने साहस र पूर्वानुमानयोग्यतामा। जब–जब हामी लगानीलाई विवाद बनाउँछौं, त्यतिबेला–त्यतिबेला हामीले निर्माण गर्न खोजेको विश्वास आफैं कमजोर पार्छौं। अब समय आएको छ, पुनःस्थापनालाई पूँजी पलायनको रूपमा होइन, जिम्मेवार लगानी चक्रको स्वाभाविक भागको रूपमा हेर्ने।
म स्वतन्त्र बजार, प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी, र पारदर्शी, कानुनमा आधारित आर्थिक वातावरणको पक्षमा अडानमा छु—जहाँ उद्यमी, फन्ड र नीतिनिर्माताले आत्मविश्वासका साथ निर्णय गर्न सकून्।
त्यसरी नै, म स्वतन्त्र प्रेसको पक्षमा पनि उभिएको छु—यद्यपि यसको शीर्षकहरू मेरा व्यक्तिगत विश्वासभन्दा फरक किन नहोस्।
स्वतन्त्र मिडिया र पूर्वानुमानयोग्य नीति—दुवै एक सबल र आत्मविश्वासी नेपालको आधारस्तम्भ हुन्।