เป็นซีนเปิดเรื่องที่ชอบมาก ๆ มันสะท้อนให้เห็นได้อย่างดีเลยว่า "กฎหมาย" นั้นหยาบคายกว่า "ศีลธรรม"
.
อัยการฟ้องจำเลย (ลูกความของจิตตรี) ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 199 กับ 366/3 กล่าวหาว่าหมอผีได้ขโมยศพเด็ก และนำศพเด็กไปทำเป็นลูกกรอก (ของขลัง) ขาย ผู้เสียหายในคดีนี้คือแม่ของเด็กที่ถูกขโมยไป
.
แม้จะได้ข้อเท็จจริงว่าหมอผีคนนั้นเอาศพไปจริง นำร่างเด็กไปทำเป็นลูกกรอกจริง ฝั่งอัยการตรวจสอบแล้วมีหลักฐานที่แน่นหนาแบบที่ไม่มีทางปฏิเสธได้เลยว่าจำเลยเป็นผู้กระทำความผิดตามฟ้อง
.
แต่การจะมีความผิดตามที่อัยการฟ้องนั้น จะต้องได้ข้อเท็จจริงเสียก่อนว่าร่างที่คลอดออกมาจากแม่เด็กนั้นเป็น "มนุษย์" จริง ๆ เพราะหากร่างนั้นไม่ใช่มนุษย์ เด็กที่ตายจะไม่ถูกเรียกว่าศพ
.
กฎหมายให้คำนิยามของความเป็นมนุษย์ว่าจะต้อง "คลอด" "อยู่รอดเป็นทารก" ซึ่งต้องมีทั้งสองอย่าง ในซีรีส์ที่เราได้เห็นหมอได้ยืนยันว่าเด็กที่คลอดออกมาไม่มีชีพจร และปั้มชีพจรแล้วก็ไม่ฟื้น หมายความว่าเด็กแค่คลอด แต่ไม่ได้อยู่รอดเป็นทารก ในสายตาของกฎหมายสิ่งนี้ยังไม่ถูกนับว่าเป็น "มนุษย์" จึงไม่มีการตาย แล้วไม่กลายเป็นศพ
.
ฟังแล้วอาจจะดูอึดอัด เพราะคงไม่มีใครลังเลที่จะเรียกร่างที่แม่อุ้มท้องมาเป็นเวลาเก้าเดือนว่า "ลูก" ไม่มีใครลังเลที่จะรู้สึกว่าการนำร่างเด็กไปทำเป็นของขลังเป็นเรื่องต่ำช้า ยอมไม่ได้ และไม่มีใครลังเลที่จะเห็นอกเห็นใจแม่ที่สูญเสียลูก
.
แต่กฎหมายไม่สามารถตัดสินจากความรู้สึกเช่นนั้นได้ กฎหมายจำเป็นต้องถามคำถามที่ฟังดูโหดร้ายอย่างยิ่งว่า "สิ่งที่ถูกขโมยไปนั้น เป็นศพของมนุษย์จริงหรือไม่"
.
แน่นอนว่าคำถามนี้อาจฟังเหมือนเป็นการเหยียบย่ำความรู้สึกของแม่ผู้สูญเสีย แต่หากกฎหมายไม่ยอมถามคำถามเช่นนี้ เส้นแบ่งของ "ความรับผิดทางอาญา" จะกลายเป็นเรื่องของอารมณ์ ความสงสาร หรือความโกรธของผู้คนในแต่ละคดี ซึ่งสุดท้ายจะทำให้กฎหมายขาดความแน่นอน
.
นี่จึงเป็นความหยาบคายที่จำเป็นของกฎหมาย เพราะศีลธรรมสามารถพูดได้ว่า "หมอผีคนนี้ชั่วช้าและควรถูกลงโทษ" (ซึ่งก็ควรเป็นเช่นนั้น) แต่กฎหมายต้องถามต่อว่า "เขาทำผิดกฎหมายข้อไหน"
.
และหากองค์ประกอบของความผิดไม่ครบ ต่อให้จำเลยเป็นคนเลวเพียงใด กฎหมายก็ไม่มีสิทธิสร้างความผิดขึ้นมาเองเพื่อสนองความรู้สึกของสังคม
.
#ทนายปีศาจ มันแสดงให้เห็นถึงความน่ากลัวของตัวบทกฎหมายที่ไม่มีจิตใจ ไม่มีศีลธรรม และไม่มีความรู้สึก กฎหมายสามารถเป็นเครื่องมือที่สร้างได้ทั้งความยุติธรรม และความอยุติธรรม สิ่งที่กำหนดศีลธรรมนี้ให้กฎหมายจึงเป็นหน้าที่ของ "ผู้ใช้กฎหมาย" ตั้งแต่ตำรวจ ทนาย อัยการ ตลอดจนผู้พิพากษา