Gisteren, aan het einde van sjabbat, liep ik door Jeruzalem. Ik had een wandeling van ongeveer vijftien minuten voor de boeg en het weer was aangenaam.
Ik liep door een binnentuin en zag daar verschillende families op de grond zitten, genietend van lekkernijen en de derde en laatste maaltijd van sjabbat. Er werd gezongen, een van de kinderen vertelde iets en de hele familie luisterde aandachtig.
Ik liep verder. Onderweg probeerden enkele mannen mij naar binnen te "lokken" om het middaggebed mee te bidden, maar dat had ik al gedaan.
Verderop verzamelden de eerste demonstranten zich al. Iedere zaterdagavond na sjabbat wordt er gedemonstreerd. Deze demonstranten houden geen sjabbat zoals de meesten van ons in de buurt dat doen, maar ze zaten vredig bij elkaar. Ze zouden zeker niet beginnen voordat sjabbat voorbij was.
Ik liep langs hen heen en wenste ze "sjabbat sjalom". Iedereen antwoordde vriendelijk terug: "sjabbat sjalom".
"Kom je over een uurtje ook?" vroeg iemand.
Ik antwoordde dat ik eigenlijk niet eens wist waarvoor er dit weekend werd gedemonstreerd. Dat verschilt immers nogal eens, al is het meestal in ieder geval tegen Netanyahu.
"We willen verandering en een nieuwe regering," zei iemand.
"Dan wordt er wel heel goed naar jullie geluisterd," antwoordde ik lachend. "Er komen immers verkiezingen."
Met een glimlach liep ik verder. Ik vond het eigenlijk wel mooi dat in onze zogenaamd gepolariseerde stad de mensen zo door elkaar heen leven. De één gaat naar sjoel om sjabbat uit te luiden, de ander wacht tot sjabbat voorbij is om te gaan demonstreren. Dat kan nu eenmaal in een democratie.
Even verderop zag ik een ouder echtpaar op een bankje zitten, genietend van de koelte die kwam toen de zon begon onder te gaan.
Opvallend trouwens: nergens heb ik zoveel bankjes gezien als in Jeruzalem. Om de paar honderd meter staat er wel één. Nog opvallender is dat ze ook daadwerkelijk gebruikt worden. In veel steden vind je bankjes vooral in parken; hier staan ze overal.
Ik liep langs een pleintje en zag een groep jongens voetballen, met keppeltjes op hun hoofd en tsietsiet die onder hun shirts vandaan kwamen. Zodra ze een sprint trokken, verdween de keppel even in de hand. Een heel herkenbaar beeld uit mijn eigen jeugd.
Ook deze jongens waren natuurlijk Messi of Ronaldo.
De afgelopen weken waren we in Chicago, bij onze kinderen en vooral bij onze kleinzoon. We zagen hen voornamelijk in het weekend; doordeweeks werkten ze en ging onze kleinzoon naar de crèche.
Begrijp me niet verkeerd: we hebben enorm genoten. Van de tijd met de kinderen, van onze kleinzoon en van de sjabbatot samen.
Maar als je op sjabbat door Jeruzalem loopt, begrijp je toch weer het verschil. Hier voel je sjabbat. Hier ruik je sjabbat.