เราพูดมาตลอดว่าสังคมนี้จะเปลี่ยนแปลงได้ต้องเริ่มจากการเปลี่ยนแปลงการศึกษา เวลาเราพูดเรื่องทรงผม เครื่องแบบ อำนาจนิยม หลายคนมองมันเป็นเรื่องเล็ก แต่เรามองมันเป็นเรื่องใหญ่ มันคือบันไดก้าวแรกที่ shape ความคิดของคนให้เชื่อง และผลผลิตของมันก็จะคอยรักษาระบบของมันต่อไปไม่จบไม่สิ้น

Update: ครูลงโทษนักเรียนคัดข้อความ 500 จบ แกล้งสั่งเก็บขยะจนกว่าครูจะกินข้าวเสร็จ เหตุนักเรียนไม่เข้าสวดมนต์ . 16 มิถุนายน 2569 -- ผู้ร้องเรียนรายหนึ่งเปิดเผยว่า น้องสาวของตนซึ่งเป็นนักเรียนโรงเรียนแห่งหนึ่งใน อ.เมืองระยอง ถูกครูสั่งลงโทษให้คัดข้อความว่า "หนูจะไม่อยู่บนห้องตอนเที่ยงแล้วค่ะ" จำนวน 500 จบ และให้เก็บขยะภายในโรงเรียนในช่วงพักกลางวันเป็นเวลา 1 สัปดาห์ . สาเหตุเป็นเพราะไม่เข้าร่วมกิจกรรมสวดมนต์ เนื่องจากนำกระเป๋าไปเก็บไว้บนห้องเรียน นอกจากนี้ยังถูกตัดคะแนนความประพฤติ 2 คะแนนในข้อหาอยู่บนห้องเรียนช่วงพักกลางวัน . ผู้ร้องเรียนชี้แจงว่า สาเหตุที่น้องนำกระเป๋าขึ้นไปเก็บบนห้องเรียน เพราะนำอาหารกลางวันมาเอง เมื่อรับประทานเสร็จจึงเก็บกล่องอาหารใส่กระเป๋าและนำกระเป๋าไปเก็บ ไม่ได้มีเจตนาจะอยู่บนห้องเรียนในช่วงพักกลางวันแต่อย่างใด . ต่อมาในวันเดียวกัน แม่ของนักเรียนได้โทรศัพท์พูดคุยกับครูผู้สั่งลงโทษ เนื่องจากไม่เห็นด้วยกับบทลงโทษดังกล่าว โดยผู้ร้องเรียนระบุว่าครูยินยอมลดจำนวนการคัดลายมือลงภายหลังการพูดคุย . ล่าสุด เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2569 ผู้ร้องเรียนให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า นักเรียนได้นำงานคัดลายมือไปส่งและปฏิบัติตามคำสั่งเก็บขยะแล้ว . แต่ระหว่างการลงโทษ ครูยังสั่งให้เก็บขยะต่อเนื่องจนกว่าครูจะรับประทานอาหารเสร็จ และต้องนำขยะที่เก็บได้ไปส่งให้ครูตรวจ หากครูไม่อยู่ที่ห้องพักครู นักเรียนจะต้องเก็บขยะต่อไปจนกว่าจะพบครู . ผู้ร้องเรียนระบุว่า เหตุการณ์ดังกล่าวส่งผลต่อสภาพจิตใจของน้องสาวอย่างเห็นได้ชัด โดยมีพฤติกรรมเก็บตัว ไม่ค่อยพูดคุยกับคนในครอบครัว และกังวลว่าจะถูกครูกลั่นแกล้งอีก เช่น การถูกกดคะแนนหรือผลการเรียน . —— #นักเรียนเลว

ถึงจะบังคับตัดผม คุณอาจจะได้ร่างกายฉันไป แต่คุณไม่มีทางได้ใจแน่นอน ถ้าเชื่อว่าเด็กทุกคนแตกต่างหลากหลายกัน ผู้ใหญ่ต้องเชื่อใจและปล่อยให้พวกเขาได้ค้นหาตัวตน ทดลองหาทรงผมที่เหมาะกับตัวเอง รู้จักดูแลสุขอนามัยของทรงผมที่เขาเลือกเองก่อน เพราะเด็กจะรู้จักคุณลักษณะอย่าง กาลเทศะ มารยาท และระเบียบวินัย เพราะได้เรียนรู้และรับผิดชอบผลจากการเลือกของตัวเอง ไม่ใช่เพราะทำอะไรเหมือน ๆ กันตามคำสั่ง กฎทรงผมที่บังคับให้เด็กทุกคนไว้ทรงผมเหมือนกัน จึงไม่ได้ปลูกฝังวิธีอยู่ร่วมกันอย่างเคารพความแตกต่างหลากหลาย ได้แต่ขู่ให้กลัวและทำตามโดยไม่ตั้งคำถามอะไร —— #นักเรียนเลว #เสรีทรงผม #วินัยเชิงบวก

Update: อัปเดตกรณีร้องเรียนครูอาชีวะ คุกคามทางเพศ-ใช้ความรุนแรง หลังกระบวนการล่าช้าเป็นปี . 16 มิถุนายน 2569 -- จากกรณีที่ครูรายหนึ่งของวิทยาลัยอาชีวศึกษาแห่งหนึ่งออกมาช่วยเหลือนักเรียน 3 คน ซึ่งระบุว่า พวกตนถูกครูฝ่ายปกครองละเมิดสิทธิ ทั้งการใช้ความรุนแรงทางร่างกาย และการคุกคามทางเพศ เช่น ดึงสายเสื้อใน ตรวจร่างกายโดยวิสาสะล้วงจับภายใน หรือแม้กระทั่งการพูดเหยียดเพศ เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นหลายครั้งในช่วงปี 2567-2568 และมีผู้เสียหายบางรายเป็นนักเรียนที่มีความหลากหลายทางเพศ . หลังทราบเรื่อง ครูผู้ร้องเรียนได้พานักเรียนและผู้ปกครองเข้าร้องเรียนต่อผู้บริหารสถานศึกษา รวมถึงยื่นเรื่องต่อหน่วยงานต้นสังกัดและกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อขอให้มีการตรวจสอบข้อเท็จจริงและดำเนินการทางวินัย อย่างไรก็ตาม กระบวนการรับเรื่องในช่วงแรกเป็นไปอย่างล่าช้า และผู้เสียหายรู้สึกกังวลว่าจะถูกเพ่งเล็งหรือได้รับผลกระทบจากการออกมาร้องเรียน . ต่อมาในปี 2568 ผู้ร้องเรียนระบุว่า สถานศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่ได้เร่งตรวจสอบอย่างจริงจัง ขณะที่ผู้ร้องเรียนและผู้เสียหายพยายามติดตามความคืบหน้าของคดีอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากเกรงว่าปัญหาจะไม่ได้รับการแก้ไขและอาจส่งผลกระทบต่อนักเรียนคนอื่นในอนาคต . สามารถอ่านรายละเอียดข่าวก่อนหน้านี้ได้ที่: facebook.com/share/p/1ExwEti… . อัปเดตล่าสุด เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2569 ครูผู้ร้องเรียนรายดังกล่าวเปิดเผยว่า ภายหลังเรื่องราวถูกเผยแพร่ในสื่อสังคมออนไลน์ ผู้บริหารสถานศึกษาไม่พอใจนักเรียนและครูที่ออกมาเคลื่อนไหวเกี่ยวกับประเด็นนี้ ส่งผลให้มีการปรับเปลี่ยนตำแหน่งผู้บริหารหลายคน รวมถึงตนเองด้วย โดยได้รับแจ้งเหตุผลว่าเป็นการลดความขัดแย้งภายในสถานศึกษา อย่างไรก็ตาม บุคลากรที่เกี่ยวข้องยังคงปฏิบัติหน้าที่สอนตามปกติ . ผู้ร้องเรียนยังระบุว่า หลังเกิดกระแส ด้านสถานศึกษาได้เผยแพร่คลิปวิดีโอบนเพจ ซึ่งผู้ปกครองและผู้เสียหายมองว่ามีลักษณะล้อเลียนเหตุการณ์ที่เป็นข่าว และสื่อสารในทำนองว่านักเรียนเป็นฝ่ายสร้างปัญหา ทำให้ผู้ปกครองไม่พอใจและไม่ประสงค์เข้าร่วมกระบวนการไกล่เกลี่ยในเวลาต่อมา . นอกจากนี้ ผู้ร้องเรียนระบุว่า ในช่วงกลางปี 2568 ได้มีการหารือระหว่างผู้บริหาร ผู้เสียหาย ผู้ปกครอง และผู้เกี่ยวข้อง แต่บรรยากาศการพูดคุยเน้นไปที่ผลกระทบต่อชื่อเสียงของสถานศึกษาและความกังวลต่อภาพลักษณ์ขององค์กร มากกว่าการพูดถึงแนวทางเยียวยาผู้เสียหายหรือการตรวจสอบข้อเท็จจริงตามข้อร้องเรียน . อีกประเด็นที่ผู้ร้องเรียนตั้งข้อสังเกต คือ กระบวนการสอบสวนภายในสถานศึกษาซึ่งดำเนินการในช่วงเดือนมีนาคม-พฤษภาคม 2569 โดยคณะกรรมการสอบสวนได้เรียกบุคคลบางส่วนเข้าให้ข้อมูล แต่ไม่ได้เชิญผู้เสียหายหรือผู้ปกครองซึ่งเป็นผู้ร้องทุกข์โดยตรงเข้าร่วมให้ปากคำ ทั้งที่เป็นผู้ที่อยู่ในเหตุการณ์และได้รับผลกระทบโดยตรง . เมื่อผู้เสียหายสอบถามเหตุผลที่ไม่ได้รับการเรียกเข้าให้ข้อมูล ได้รับคำตอบว่าได้สำเร็จการศึกษาไปแล้ว และหากต้องการดำเนินเรื่องต่อให้ร้องเรียนผ่านกระทรวงศึกษาธิการเอง ทำให้ผู้เสียหายมองว่ากระบวนการสอบสวนอาจไม่เปิดโอกาสให้ผู้ร้องทุกข์มีส่วนร่วมอย่างเพียงพอ . ด้วยเหตุนี้ เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2569 กลุ่มศิษย์เก่าซึ่งเป็นผู้เสียหายในคดีดังกล่าวจึงเดินทางไปยื่นหนังสือร้องเรียนต่อกระทรวงศึกษาธิการอีกครั้ง เพื่อขอให้มีการตรวจสอบข้อเท็จจริง ติดตามการดำเนินงานของสถานศึกษา และกำกับดูแลกระบวนการสอบสวนให้เป็นธรรมต่อทุกฝ่าย . —— #นักเรียนเลว

Update: นักเรียนร้องครูวิทยาลัยในขอนแก่น ใช้คำหยาบ อ้างถูกปฏิบัติไม่เป็นธรรมด้านการเรียน . 16 มิถุนายน 2569 -- นักเรียนรายหนึ่งของวิทยาลัยแห่งหนึ่งในอ.กระนวน จ.ขอนแก่น ร้องเรียนพฤติกรรมครูผู้สอนรายหนึ่ง โดยระบุว่าถูกใช้ถ้อยคำหยาบคาย กล่าวหาทำให้เสื่อมเสียชื่อเสียง และปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรมด้านการประเมินผลการเรียน จนรู้สึกว่าครูมีอคติต่อตน . ผู้ร้องเรียนเล่าว่า เหตุการณ์เกิดขึ้นในช่วงกลางเดือนตุลาคม 2568 ระหว่างเข้าพบครูเพื่อนัดแก้ผลการเรียน โดยอ้างว่าครูใช้ถ้อยคำหยาบคาย เช่น คำว่า "อีสัตว์" พร้อมพูดในลักษณะประชดประชัน ถากถาง และแสดงสีหน้าไม่เหมาะสม เช่น การเบะปากใส่ . ผู้ร้องเรียนระบุว่า ต่อมาในวันเดียวกัน ครูคนดังกล่าวได้เรียกผู้ปกครองเข้าพบ โดยมีคุณยายและพี่สาวเดินทางมาพบแทน ระหว่างการพูดคุย ครูได้กล่าวหาว่าผู้ร้องเรียนมักพูดนินทาครูให้เพื่อนฟัง ซึ่งผู้ร้องเรียนยืนยันว่าไม่เป็นความจริง . นอกจากนี้ ผู้ร้องเรียนยังอ้างว่า ก่อนหน้านี้ครูเคยแจ้งข้อมูลต่อผู้ปกครองคลาดเคลื่อนจากข้อเท็จจริงหลายครั้ง เช่น กรณีแจ้งว่าผู้ร้องเรียนไม่เข้าแถวตลอดทั้งสัปดาห์ ทั้งที่ขาดเพียงวันเดียว หรือกรณีแจ้งว่าขาดเรียนหลายคาบ ทั้งที่ขาดเพียงคาบเดียว . ผู้ร้องเรียนระบุเพิ่มเติมว่า ครูคนดังกล่าวมีพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมต่อหน้านักเรียนหลายคนเป็นประจำ แต่เมื่ออยู่ต่อหน้าผู้บริหารวิทยาลัยกลับแสดงกิริยาที่แตกต่างออกไป . ทั้งนี้ ผู้ร้องเรียนเรียกร้องให้วิทยาลัยตรวจสอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับพฤติกรรมของครูรายดังกล่าว และดำเนินการตามความเหมาะสม โดยระบุว่าต้องการให้มีบทลงโทษทางวินัยอย่างจริงจัง หรืออย่างน้อยให้ครูแสดงความรับผิดชอบและสำนึกต่อการกระทำที่เกิดขึ้น . —— #นักเรียนเลว

Update: ครูปกครองบุกห้องเรียน กล้อนผมเด็กจนแหว่ง เย้ยเด็กคงชอบโดนตัดผม . 12 มิถุนายน 2569 -- จากกรณีที่มีการร้องเรียนเมื่อเดือน พ.ค. 69 นักเรียนรายหนึ่งถูกครูใช้กรรไกรตัดผมจนแหว่ง เนื่องจากถูกมองว่าไว้ผมยาว ทั้งที่ไม่เคยได้รับทราบระเบียบทรงผมเป็นลายลักษณ์อักษร โดยครูจะวัดความยาวผมด้านหน้าและตัดทันทีหากเห็นว่ายาวเลยคิ้ว ล่าสุดยังมีการคุกคามสิทธินักเรียนอย่างต่อเนื่อง . ผู้ร้องเรียนเปิดเผยว่า เมื่อวันที่ 9 มิ.ย. 69 ครูฝ่ายปกครองคนหนึ่งได้เข้ามาในห้องเรียนและตัดผมนักเรียนชั้น ม.3 หลายคน แม้นักเรียนเหล่านั้นจะไว้ทรงผมตามเกณฑ์แล้วก็ตาม . ครูใช้กรรไกรตัดผมด้านบนและด้านหน้าจนแหว่ง ครูยังสั่งห้ามนักเรียนใช้โทรศัพท์มือถือบันทึกภาพ และมีพยานรวมถึงกล้องวงจรปิดภายในห้องเรียนบันทึกเหตุการณ์ไว้ [ภาพในข่าวเป็นภาพในเหตุการณ์กรณีก่อนหน้านี้] . หลังการตัดผม ครูยังสั่งให้นักเรียนกวาดเศษผมและนำไปทิ้งเอง นักเรียนรู้สึกอับอายจากเพราะถูกตัดผมจนแหว่ง เสียทรง รู้สึกแย่ต่อการกระทำของครู ทำให้บรรยากาศการเรียนภายในห้องเรียนไม่ปลอดภัย . นอกจากนี้ ผู้ร้องเรียนยังระบุว่า ระหว่างเกิดเหตุมีครูอีกคนกล่าวว่า “สงสัยคงจะชอบโดนฝ่ายปกครองตัดผมมั้ง” ซึ่งผู้ร้องเรียนมองว่าเป็นการซ้ำเติมความรู้สึกของนักเรียน และยิ่งสร้างบาดแผลทางจิตใจให้แก่ผู้ที่กำลังถูกบังคับตัดผมอยู่แล้ว . —— #นักเรียนเลว

Update: นักเรียนรอซื้อข้าวจนเป็นลม-ต้องเรียนพละออนไลน์ หลังจำนวนเด็กพุ่งทะลุ 6 พันคน ผู้ปกครองห่วงคุณภาพการศึกษาในโรงเรียนแออัด . 12 มิถุนายน 2569 -- นักเรียนโรงเรียนสาธิตแห่งหนึ่งในเขตวัฒนา ร้องเรียนปัญหาความแออัดภายในโรงเรียน หลังโรงเรียนเปิดรับนักเรียนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2566 จนปัจจุบันมีนักเรียนเกือบ 6,000 คน เพิ่มขึ้นราว 2,000 คนจากปี 2567 แต่พื้นที่โรงเรียนมีเพียง 14 ไร่ ส่งผลต่อการเรียนรู้และความเป็นอยู่ของเด็กในโรงเรียน . ผู้ร้องเรียนระบุว่า ทั้งห้องสมุด โรงอาหาร และพื้นที่ส่วนกลางแออัดมาก บางคาบเรียนต้องใช้โรงอาหารเป็นห้องเรียนแทน ขณะที่ช่วงพักกลางวัน เด็กจำนวนมากต้องเบียดเสียดรอซื้ออาหาร จนเพื่อนของผู้ร้องเรียนเคยเป็นลมระหว่างรออาหารและไม่ได้ทานข้าวเที่ยงในวันนั้น . เพื่อแก้ปัญหาพื้นที่ไม่พอ โรงเรียนได้ปรับบางรายวิชาเป็นการเรียนออนไลน์ แม้แต่วิชาพลศึกษาของนักเรียนชั้น ม.4 ก็ยังมีการเรียนออนไลน์ ให้นักเรียนศึกษาจากเทปบันทึกการสอน (ในตารางสอนระบุเป็น Flipped Classroom) ผู้ร้องเรียนมองว่าวิธีดังกล่าวทำให้คุณภาพการเรียนลดลง และทำให้นักเรียนเสียโอกาสในการมีปฏิสัมพันธ์กับครูและเพื่อนในห้องเรียน . ขณะเดียวกัน โรงเรียนกำลังก่อสร้างอาคารเรียนเพิ่มเติมเพื่อรองรับจำนวนนักเรียนที่เพิ่มขึ้น แต่ผู้ร้องเรียนระบุว่าพื้นที่สีเขียวเกือบทั้งหมดของโรงเรียนต้องหายไปจากการก่อสร้างตึกเพิ่ม ทำให้นักเรียนเหลือพื้นที่พักผ่อนและทำกิจกรรมน้อยลง . ถึงอย่างนั้น นักเรียนต้องจ่ายค่าเล่าเรียนราว 80,000 บาทต่อปี และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี แต่บริการในโรงเรียนกลับไม่สอดคล้องกับค่าใช้จ่ายที่เรียกเก็บ เช่น - มีการลดกิจกรรมและเปลี่ยนอุปกรณ์การเรียน เช่น ยกเลิกทัศนศึกษาดูงานนอกโรงเรียน บางวิชายกเลิกการเรียนในห้องคอมพิวเตอร์แล้วไปใช้ห้องเรียนปกติแทน - อาหารกลางวันมีไม่เพียงพอ หรือมีให้ในปริมาณน้อยมาก ทั้งที่จ่ายค่าอาหารเฉลี่ยวันละ 100-200 บาทต่อคน - ไม่มีกิจกรรมส่งเสริมวัฒนธรรม อุปกรณ์ส่งเสริมสุขภาพและกีฬาก็มีไม่เพียงพอ - จ่ายค่าบำรุงสระว่ายน้ำ 500 บาทต่อปี แต่จะเข้าใช้บริการได้ในครั้งแรก ต้องมีเอกสารรับรองการตรวจสุขภาพก่อน - ในบางวิชาเอก ก็มีอุปกรณ์สำหรับการเรียนไม่เพียงพอสำหรับทุกคน ทั้งที่อุปกรณ์มีราคาเพียง 100-200 บาท นักเรียนต้องจ่ายค่าวิชาเอก 20,000 บาทต่อปี นอกจากนี้ นักเรียนวิชาเอกนี้ยังต้องจ่ายค่าเข้าค่ายอีก 3,000 บาท ไม่เช่นนั้นจะไม่ผ่านเกณฑ์จบการศึกษา . ก่อนหน้านี้ ปัญหาดังกล่าวเคยถูกนักเรียนวิพากษ์วิจารณ์บนสื่อสังคมออนไลน์เมื่อปี 2567 แต่นักเรียนถูกโรงเรียนสั่งให้ลบเนื้อหา ขณะที่ผู้ร้องเรียนเองก็เคยยื่นเรื่องต่อกระทรวงศึกษาธิการในปี 2568 แต่เรื่องร้องเรียนกลับถูกยุติในระบบโดยไม่มีคำชี้แจง . ด้านผู้ปกครองมีความเห็นแตกออกเป็นสองฝ่าย โดยบางส่วนกังวลว่าความแออัดและการเรียนออนไลน์ที่เพิ่มขึ้นจะส่งผลต่อคุณภาพการศึกษาและพัฒนาการทางสังคมของนักเรียนในระยะยาว . —— #นักเรียนเลว

เดือนมิถุนายนได้เวียนมาอีกครั้งในปี พ.ศ.2569 นับเป็นปีที่สองที่กฎหมายสมรสเท่าเทียมมีผลบังคับใช้ แก้กฎหมายจาก “ชายต่อหญิง” สู่ “บุคคลต่อบุคคล” ภาพนี้นับเป็นหมุดหมายสำคัญต่อสังคมไทยว่า สังคมไทยเริ่มมองเห็นและให้การยอมรับผู้มีความหลากหลายทางเพศมากขึ้นเรื่อย ๆ ในบางครั้งเอง เราก็อาจคิดว่า ประเทศไทยถือเป็นประเทศที่เปิดรับความหลากหลายทางเพศมาก และถือเป็น “สวรรค์” ของคนกลุ่มนี้ไปแล้ว แต่ในความเป็นจริงแล้ว เด็ก ๆ ใน “สวรรค์” ที่ว่ากลับต้องเผชิญปัญหาที่เกี่ยวข้องกับความหลากหลายทางเพศอยู่ในระบบการศึกษาอยู่ตลอดเวลา และยังไม่ได้รับการแก้ไขเสียที ปัญหาที่ว่าคือเรื่องของกฎทรงผม แม้ว่าในปัจจุบันกฎทรงผมจะไม่ได้มีข้อบัญญัติตามกฎหมายแล้ว เพราะกระทรวงศึกษาธิการได้สั่งยกเลิกระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการไว้ทรงผมของนักเรียน พ.ศ. 2563 ไปแล้ว และได้ปรับให้เป็นตามที่โรงเรียนจะกำหนด แม้ฟังดูเหมือนกับว่ากฎทรงผมจะหายไปจากระบบการศึกษาไทยแล้ว แต่ในความเป็นจริงไม่เป็นเช่นนั้น และกฎทรงผมตามโรงเรียนที่มีอยู่ในปัจจุบันส่วนใหญ่ก็ยังคงมีพื้นฐานมาจากกฎหมายดังกล่าวไม่ได้เปลี่ยนไปแต่อย่างใด ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการไว้ทรงผมของนักเรียน พ.ศ. 2563 ข้อ 4 วรรค 1 ระบุไว้ว่า “นักเรียนชายจะไว้ผมสั้นหรือยาวก็ได้ กรณีไว้ผมยาวด้านข้าง ด้านหลังต้องยาวไม่เกินตีนผม ด้านหน้าและกลางศีรษะให้เป็นไปตามความเหมาะสมและมีความเรียบร้อย” และวรรค 2 ระบุว่า “นักเรียนหญิงจะไว้ผมสั้นหรือยาวก็ได้ กรณีไว้ผมยาวให้เป็นไปตามความเหมาะสมและรวบให้เรียบร้อย” หากสำรวจกฎทรงผมโรงเรียนในปัจจุบันแล้วก็จะพบว่า มีลักษณะที่สอดรับกับระเบียบกระทรวงฯ เช่น กฎของโรงเรียนแห่งหนึ่งในจังหวัดฉะเชิงเทรา ปรากฏในคู่มือนักเรียนและผู้ปกครอง ปีการศึกษา 2568 มีใจความโดยสังเขปว่า “นักเรียนชายมัธยมศึกษาตอนต้นให้ไว้ผมรองทรง ด้านบนยาวไม่เกิน 4 เซนติเมตร หรือรองหวีเบอร์ 2 ไม่กันกรอบหน้า หากเป็นนักเรียนชายชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ให้ไว้ผมรองทรง ด้านข้างและด้านหลังสูง 4 เซนติเมตร ด้านบนยาวไม่เกิน 6 เซนติเมตร ไม่กันกรอบหน้า ด้านนักเรียนหญิงจะไว้สั้นหรือยาวก็ได้ หากสั้นให้ยาวเสมอปลายคาง หากไว้ยาวให้รวบให้เรียบร้อย ผูกโบ ไม่ปล่อยผมประหน้า กรณีไว้ผมยาว หากเป็นนักเรียนหญิงชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นความยาวต้องไม่เกินขอบล่างปกเสื้อ หากเป็นนักเรียนหญิงชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายจะต้องยาวไม่เกิน 8 นิ้วจากปกเสื้อ ทั้งนักเรียนชายและหญิงห้ามดัดผมหรือย้อมผม” อนึ่ง ให้กำหนดเสียก่อนว่าในตัวกฎและระเบียบกระทรวงฯ นี้ คำว่า “ชาย” และ “หญิง” ให้หมายถึงเพศกำเนิดของนักเรียน เมื่อกำหนดดังนี้แล้ว เท่ากับว่านักเรียนคนใดมีเพศกำเนิดเป็นเช่นไร ก็กำหนดให้ต้องตัดผมตามที่ระเบียบกำหนดไว้อย่างนั้น จะเห็นได้ว่าตัวบทไม่ได้ให้พื้นที่แก่นักเรียนที่มีความหลากหลายทางเพศ หากนักเรียนที่มีเพศกำเนิดเป็นชายแต่มีเพศแสดงออกเป็นหญิงต้องการจะไว้ผมยาว ก็ยังไม่สามารถไว้ได้ ในทางกลับกัน หากนักเรียนที่มีเพศกำเนิดหญิงแต่มีเพศแสดงออกเป็นชายต้องการจะไว้ผมสั้นอย่างชาย ก็ไม่สามารถทำได้เช่นกัน กฎทรงผมนี้ได้สร้างความลำบากใจให้กับนักเรียนที่มีความหลากหลายทางเพศไม่น้อย เพราะไม่สามารถแสดงออกตามเพศที่แสดงออกของตนได้อย่างอิสระเสรี แต่กลับต้องอยู่ภายใต้กฎที่เขียนเอาไว้เพียงแค่ “ชาย-หญิง” ตามเพศกำหนดในกฎระเบียบเท่านั้น นอกจากกฎดังกล่าวจะจำกัดสิทธิในเนื้อตัวร่างกายของตัวนักเรียนแล้ว ก็ยังจำกัดการแสดงออกให้อยู่ในกรอบบทบาททางเพศอีกด้วย หากวิเคราะห์ลงไปก็จะพบว่า กฎทรงผมยังคงสะท้อนอุดมการณ์ของสังคมชาย-หญิงสองขั้ว (Gender binary) ให้เห็นอยู่ กล่าวคือ ระบบยังคงมองเห็นเพศว่ามีเพียงชายและหญิงซึ่งกำหนดด้วยเพศกำเนิด และชายและหญิงต่างมีลักษณะที่ต้องปฏิบัติตามแบบแผนของสังคม เท่ากับว่ากฎทรงผมไม่ได้มองเห็นนักเรียนไปมากกว่าสองเพศ คือชายและหญิง และยังคงว่าเพศทั้งสองนั้นคือเพศที่ “ปกติ” ดังนั้น ผู้ที่กฎมองว่า “ไม่ปกติ” ก็ต้องทำตามกฎที่ “ปกติ” เพื่อที่จะเป็น “ปกติ” ในสังคม กฎดังกล่าวจึงมีนัยยะปลูกจิตสำนึกเรื่องอุดมการณ์สังคมชาย-หญิงสองขั้วลงไปในตัวนักเรียน ยิ่งซ้ำเติมปัญหาการมีตัวตนของนักเรียนที่มีความหลากหลายทางเพศในระบบการศึกษาไทย น่าตั้งคำถามว่า เพราะเหตุใดระบบการศึกษายังคงยึดถือและส่งต่อค่านิยมที่ไม่สอดคล้องกับยุคสมัยเช่นนี้อยู่ แม้ว่าสังคมจะเดินทางไปไกลจากนั้นแล้วก็ตาม ท่ามกลางสถานการณ์เช่นนี้ ก็ยังมีโรงเรียนอีกหลายแห่งเช่นกันที่คำนึงถึงหลักสิทธิเสรีภาพด้านความหลากหลายทางเพศ และอาศัยอำนาจการยกเลิกระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการไว้ทรงผมของนักเรียน พ.ศ.2563 เพื่อออกกฎทรงผมให้สอดคล้องกับค่านิยมในยุคใหม่ กล่าวคือ เมื่อไม่มีระเบียบกระทรวงฯ กำหนดกฎทรงผมในภาพใหญ่ โรงเรียนจึงออกกฎให้นักเรียนสามารถไว้ทรงผมตามเพศที่แสดงออกได้ นับว่าเป็นเรื่องน่ายินดีสำหรับนักเรียนในโรงเรียนนั้น ๆ อย่างไรก็ตาม โรงเรียนดังกล่าวก็ยังถือว่าเป็นส่วนที่เล็กมากเมื่อเทียบกับสถานการณ์ภาพใหญ่ในปัจจุบัน ปัญหาเรื่องกฎทรงผมในโรงเรียนส่วนใหญ่ก็ยังคงไม่ได้ปรับปรุงให้สอดคล้องกับยุคสมัย สร้างความลำบากใจแก่นักเรียนที่มีความหลากหลายทางเพศ และปลูกฝังอุดมการณ์สังคมชาย-หญิงสองขั้วต่อไป แม้กฎกระทรวงฯ จะไม่มีผลบังคับใช้แล้ว แต่มรดกยังคงอยู่ กฎทรงผมในโรงเรียนจำนวนมากยังคงริดรอนสิทธิในเนื้อตัวร่างกายของนักเรียนที่มีความหลากหลายทางเพศอยู่เนือง ๆ ไม่ได้เปลี่ยนไป แต่หากวิเคราะห์เพิ่มเติมแล้ว กฎทรงผมในปัจจุบันยังคงซ่อนอุดมการณ์สังคมชาย-หญิงสองขั้วอยู่จนน่าตั้งคำถาม เราจะพูดได้อย่างไรว่าประเทศไทยมีเสรีภาพแก่ผู้มีความหลากหลายทางเพศ หรือเป็น “สวรรค์” ของคนกลุ่มนี้จริง ในเมื่อนักเรียนใน “สวรรค์” ที่ว่ายังถูกโซ่ตรวนแห่งอุดมการณ์พันธนาการไว้ หากเราจะกล่าวเช่นนั้นได้จริง ก็เห็นควรจะพิจารณากฎข้อนี้ใหม่โดยพิจารณาเรื่องสิทธิในเนื้อตัวร่างกาย อันเป็นสิทธิของมนุษย์ทุกคนโดยเท่าเทียมกันด้วย written by หิวข้าว —— #นักเรียนเลว #เสรีทรงผม #PrideMonth2026

ผมยาวแล้ว แต่ต้องแต่งบอย มันได้เหรอ? ปี 2026 แล้ว สายด่วนการศึกษา 1579 จะให้คำตอบอะไรเรา ถ้านักเรียน LGBTQIA ต้องการไว้ผมยาว และแต่งกายชุดนักเรียนหญิง มาฟังกัน —— #นักเรียนเลว #เพื่อนฝากถาม #สายด่วน1579 #PrideMonth2026

โรงเรียน "ชื่อดัง" มีอยู่ทุกภาค โรงเรียนในเครือข่ายโรงเรียนดังในกรุงเทพฯ ผุดขึ้นเป็นดอกเห็ด แต่ถ้าเราลองลงไปดูรายละเอียดดี ๆ เราจะเจอว่าหลาย ๆ โรงเรียนในเครือก็มักจะเป็นการเปลี่ยนชื่อมากกว่าการสร้างใหม่ แต่ไม่ว่าจะสร้างใหม่หรือเปลี่ยนชื่อ ปรากฏการณ์เครือข่ายโรงเรียน "ชื่อดัง" นี้ก็แสดงให้เห็นปัญหาเรื่องคุณภาพการศึกษาที่พ่อแม่บุตรหลายไม่ไว้วางใจในคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนใกล้บ้าน นักเรียนเลวจึงอยากพาทุกคนไปสำรวจปรากฏการณ์นี้กันว่าสถานการณ์เครือข่ายโรงเรียน "ชื่อดัง" เป็นอย่างไร —— #นักเรียนเลว #โรงเรียนชื่อดัง

Update: ครูลงโทษเด็กทิ้งขยะ กระโดดตบ 1,000 ครั้ง จนต้องเข้าโรงพยาบาล . 9 มิถุนายน 2569 -- นักเรียนชั้น ป.4 ในอ.สังขะ จ.สุรินทร์ เข้ารักษาตัวในโรงพยาบาล หลังผู้ปกครองระบุว่าถูกครูสั่งลงโทษด้วยการกระโดดตบ 1,000 ครั้ง จนมีอาการบาดเจ็บที่ขา เดินลำบาก และต้องพักรักษาตัวต่อเนื่องหลายวัน . แม่ของเด็กเล่าว่า เหตุเกิดเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2569 หลังครูเข้าใจว่าเด็กเป็นผู้ทิ้งขวดน้ำในสนามฟุตบอล จึงเรียกมาพบและสั่งให้กระโดดตบ เด็กเล่าว่าระหว่างทำโทษรู้สึกเหนื่อยมาก และไม่สามารถทำต่อได้ ก่อนจะกลับบ้านโดยไม่ได้บอกผู้ปกครอง . วันถัดมา ผู้ปกครองสังเกตเห็นว่าเด็กเดินผิดปกติและมีอาการปวดน่อง ปวดข้อเท้า อ่อนเพลีย จึงพาเข้ารับการรักษา แพทย์พบภาวะความดันต่ำและปัสสาวะสีเข้ม ก่อนส่งต่อไปรักษาที่โรงพยาบาลสุรินทร์ซึ่งมีความพร้อมมากกว่า . ครอบครัวระบุว่า ผลกระทบที่เกิดขึ้นทำให้เด็กยังเดินได้ไม่ปกติและต้องอยู่ภายใต้การดูแลอย่างใกล้ชิด ขณะที่ญาติรู้สึกตกใจกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น และตั้งคำถามถึงความเหมาะสมของการลงโทษนักเรียนในลักษณะดังกล่าว . แม้ผู้บริหารโรงเรียนและคณะครูจะเดินทางไปเยี่ยมอาการของเด็กและมอบเงินช่วยเหลือ 10,000 บาท แต่ครอบครัวปฏิเสธรับเงินและนำไปลงบันทึกประจำวัน พร้อมตัดสินใจแจ้งความดำเนินคดีกับครูที่ถูกกล่าวหา แม้ครูปฏิเสธ . ด้านตำรวจ สภ.สังขะ รับเรื่องไว้ตรวจสอบแล้ว เนื่องจากคำให้การของครูและนักเรียนยังไม่ตรงกัน โดยอยู่ระหว่างรวบรวมพยานหลักฐาน ขณะที่เจ้าหน้าที่ได้ประสานศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัดสุรินทร์ เพื่อให้คำแนะนำแก่ผู้ปกครองในการดำเนินคดีที่เกี่ยวข้องกับสิทธิและสวัสดิภาพของเด็ก . —— #นักเรียนเลว

เปิดเทอมใหม่นี้ นักเรียนเลวจะพาทุกคนมาทบทวนระเบียบทรงผมของประเทศไทยอีกครั้ง ว่าสรุปแล้ว “นักเรียนมีเสรีทรงผมหรือไม่” เมื่อวันที่ 16 มกราคม 2566 กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศให้ยกเลิกระเบียบทรงผมเป็นที่แล้วเสร็จ แต่ถึงกระนั้นนักเรียนหลาย ๆ คนก็ยังถูกคุณครูกำชับว่าให้ตัดผมให้เรียบร้อย ความยาวต้องไม่เกินเท่านี้บ้างเท่านั้นบ้าง ถ้าไม่ทำตามก็อาจถูกตัดคะแนนความประพฤติได้ ทั้ง ๆ ที่ยกเลิกกฎกระทรวงไปแล้ว โรงเรียนมีอำนาจอันชอบธรรมใดถึงสามารถกำหนดระเบียบทรงผมได้? อำนาจอันชอบธรรมในการกำหนดทรงผมนั้น กระทรวงศึกษาฯ ได้ส่งไม้ต่อให้โรงเรียนผ่าน “แนวนโยบายเกี่ยวกับการไว้ทรงผมของนักเรียนและนักศึกษาของสถานศึกษา” เมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2566 ใจความสำคัญของเอกสารชิ้นนี้ คือ โรงเรียนสามารถกำหนดระเบียบทรงผมได้ตามความเหมาะสม และหากนักเรียนไม่ปฏิบัติตามระเบียบดังกล่าว คุณครูหรือบุคลากรสามารถปรับปรุงพฤติกรรมหรือลงโทษได้อย่างเหมาะ โดยไม่ให้กระทบสิทธิ เสรีภาพในร่างกายของนักเรียนโดยตรง เมื่อพิจารณาดูแล้ว เอกสารดังกล่าวมีความย้อนแย้งในตัวเองอยู่พอสมควร ที่ระบุว่า “ทั้งนี้ ไม่ควรดำเนินการใด ๆ ในลักษณะที่อาจกระทบต่อสิทธิ เสรีภาพในร่างกายอันเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของนักเรียนและนักศึกษาโดยตรง” แต่การที่โรงเรียนมีสิทธิกำหนดระเบียบทรงผม มีสิทธิลงโทษนักเรียนที่ไม่ปฏิบัติตามกฎ และมีสิทธิเหนือร่างกายและเสรีภาพของนักเรียน อำนาจนี้ที่สถานศึกษามี กำลังขัดแย้งกับข้อความที่กระทรวงศึกษาฯ ระบุมาอยู่หรือเปล่า? หากต้องการตระหนักถึงสิทธิและเสรีภาพในร่างกายของผู้เรียนจริง ๆ ระเบียบทรงผมยังควรมีอยู่จริงหรือ? โดยสรุปแล้ว คำตอบของคำถามที่ทิ้งไว้ข้างต้นว่า “นักเรียนมีเสรีทรงผมหรือยัง” นั่นก็คือ “ไม่” นั่นเอง เพราะโรงเรียนยังมีสิทธิ์กำหนดระเบียบทรงผมอยู่ (เหมือนเดิม) —— #นักเรียนเลว #เสรีทรงผม

Update: ผู้ปกครองท้วง รร. ใช้อำนาจกฎหมายใด บังคับตัดผม-ขู่หักคะแนนเด็ก ด้าน รร. อ้างผู้ปกครองเซ็น MoU แล้ว . 4 มิถุนายน 2569 -- ผู้ปกครองรายหนึ่งร้องเรียนกรณีโรงเรียนแห่งหนึ่งใน อ.เมืองเพชรบูรณ์ ตรวจระเบียบทรงผมนักเรียนเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2569 โดยลูกชายของตนถูกแจ้งว่าไม่ผ่านการตรวจ แม้ทรงผมจะอยู่ในสภาพเรียบร้อย . ตามคำบอกเล่าของผู้ร้องเรียน ครูสั่งให้นักเรียนตัดผมด้านบนเบอร์ 4 และด้านข้างเบอร์ 2 หากไม่ตัดให้สั้นตามที่กำหนด จะถูกพาไปตัดผมที่ร้านโดยมีค่าใช้จ่าย 50 บาท และถูกหักคะแนนความประพฤติ โดยครูอ้างว่าเป็นไปตามบันทึกข้อตกลง (MoU) ที่ผู้ปกครองลงนามไว้ในที่ประชุมผู้ปกครองช่วงปลายเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา . ผู้ร้องเรียนระบุว่า ลูกชายมาขอให้พาไปตัดผมตามที่ครูสั่ง เพราะไม่ต้องการถูกหักคะแนนความประพฤติ พร้อมเล่าว่าลูกมีอาการเสียใจจนร้องไห้เมื่อพูดถึงเรื่องดังกล่าว . ภายหลัง ผู้ร้องเรียนได้พูดคุยกับผู้อำนวยการโรงเรียนทางโทรศัพท์ ซึ่งยืนยันว่า หากนักเรียนไม่ไว้ทรงผมตามที่โรงเรียนกำหนด จะต้องถูกพาไปตัดผมโดยเสียค่าใช้จ่าย 50 บาท และถูกหักคะแนนความประพฤติ . ต่อมาในวันที่ 3 มิถุนายน ผู้ร้องเรียนได้ติดต่อสายด่วนกระทรวงศึกษาธิการ 1579 เพื่อสอบถามถึงแนวปฏิบัติดังกล่าว โดยได้รับคำชี้แจงว่า สามารถดำเนินการได้หากเป็นไปตามข้อตกลงร่วมระหว่างโรงเรียนกับผู้ปกครอง แต่เป็นจริงนักเรียนไม่ได้รับทราบด้วย . ผู้ร้องเรียนตั้งข้อสังเกตว่า นักเรียนไม่ได้มีส่วนรับรู้หรือแสดงความเห็นต่อข้อตกลงดังกล่าว และต้องการทราบว่าโรงเรียนมีอำนาจตามกฎหมายในการบังคับตัดผม เรียกเก็บค่าใช้จ่าย และหักคะแนนความประพฤติในลักษณะดังกล่าวหรือไม่ . —— #นักเรียนเลว

Update: ครูใช้ปัตตาเลี่ยนไถผมนักเรียน ขู่ซ้ำหากไม่แก้ไข จะกล้อนให้สูงกว่าเดิม . 29 พฤษภาคม 2569 -- นักเรียนจากโรงเรียนแห่งหนึ่งใน อ.ฝาง จ.เชียงใหม่ ร้องเรียนว่า วันนี้มีนักเรียนร่วมระดับชั้นกว่า 300 ร้อยคน ถูกครูตรวจระเบียบ เด็กจำนวนมากถูกใช้ปัตตาเลี่ยนไถผมบริเวณท้ายทอย เนื่องจากไว้ทรงผมไม่เป็นไปตามกฎ . โดยระเบียบดังกล่าวกำหนดให้ผมด้านบนยาวไม่เกิน 5 เซนติเมตร และต้องไล่ระดับลงมาจนเหลือความยาวบริเวณท้ายทอยประมาณ 1 เซนติเมตร . รอยปัตตาเลี่ยนแหว่งลึกเข้าไป ทำให้เห็นชัดว่าเด็กคนไหนโดนครูกล้อนผมบ้าง สร้างความไม่สบายใจในหมู่นักเรียนที่ยังอยู่ภายใต้กฎระเบียบที่ละเมิดสิทธิมนุษยนชน ทั้งยังละเมิดแนวทางของกระทรวงศึกษาธิการ ที่ต้องการให้โรงเรียนเป็นที่ปลอดภัย . ผู้ร้องเรียนระบุเพิ่มเติมว่า ครูแจ้งกับนักเรียนว่า หากสัปดาห์หน้ายังไม่แก้ไขทรงผมให้ถูกต้องตามระเบียบ อาจถูกกล้อนผมให้สูงขึ้นกว่าเดิม . นอกจากนี้ ผู้ร้องเรียนยังตั้งข้อสังเกตว่า ระเบียบทรงผมของโรงเรียนกำหนดเพียงรูปแบบสำหรับนักเรียนหญิงและนักเรียนชายเท่านั้น ขณะที่นักเรียนที่มีความหลากหลายทางเพศไม่มีแนวปฏิบัติที่ชัดเจน ซึ่งอาจสะท้อนการบังคับใช้ระเบียบภายใต้กรอบเพศแบบสองขั้ว . —— #นักเรียนเลว

Update: นักเรียนโวยกฎใหม่ แบ่งแยกชาย-หญิงแต่งหน้ายังไง เพจโรงเรียนลบคอมเมนต์ทิ้ง . 1 มิถุนายน 2569 -- นักเรียนรายหนึ่งร้องเรียนกรณีโรงเรียนแห่งหนึ่งในเขตทุ่งครุ กทม. ออกนโยบายควบคุมการแต่งหน้าของนักเรียน พร้อมระบุข้อห้ามแตกต่างกันระหว่างนักเรียนชายและนักเรียนหญิง . สำหรับนักเรียนชายถูกห้ามแต่งหน้า ลงคอนซีลเลอร์ หรือทาครีมกันแดดที่มีสี ขณะที่นักเรียนหญิงถูกห้ามกรีดตา ทำดอลลี่อาย บล็อกตา และเขียนคิ้ว . ผู้ร้องเรียนระบุว่า นโยบายดังกล่าวเริ่มมีการบังคับใช้หลังจากผู้อำนวยการคนใหม่เข้ารับตำแหน่งในภาคการศึกษาปัจจุบัน . นอกจากนี้ ผู้ร้องเรียนได้พยายามแสดงความเห็นคัดค้านนโยบายผ่านการแสดงความคิดเห็นบนเฟซบุ๊กเพจของโรงเรียน แต่คอมเมนต์ดังกล่าวถูกลบ รวมถึงถูกปิดกั้นการเข้าถึงเพจ . เมื่อสอบถามครู กลับไม่ได้รับคำอธิบายที่ชัดเจน โดยครูตอบเพียงว่าเป็น “คำสั่งจากผู้อำนวยการคนใหม่” พร้อมทั้งมีการขู่กับนักเรียนที่แต่งหน้ามาโรงเรียนว่า “ถ้ายังไม่ไปลบ จะตรวจที่แถวอีกรอบนึง” . ผู้ร้องเรียนยังตั้งข้อสังเกตว่า ครูผู้ตรวจระเบียบสามารถแต่งหน้าและทำเล็บได้ ขณะที่นักเรียนกลับถูกจำกัด และเรียกร้องให้ผู้บริหารโรงเรียนเปิดรับฟังความคิดเห็นนักเรียน มองว่าสังคมเปลี่ยนแปลงไปแล้ว อยากให้โรงเรียนเปิดกว้างสำหรับทุกคน . —— #นักเรียนเลว

Update: นักเรียนถูกครูตัดผมจนแหว่ง เหตุผมยาวเลยคิ้ว จี้เลิกลงโทษบั่นทอนจิตใจนักเรียน . 2 มิถุนายน 2569 -- นักเรียนรายหนึ่งร้องเรียนว่า ถูกครูในโรงเรียนแห่งหนึ่งใน อ.สายบุรี จ.ปัตตานี ตัดผมจนแหว่งระหว่างการตรวจระเบียบทรงผม หลังครูพบว่าผมด้านหน้าของตนยาวเลยคิ้ว . ผู้ร้องเรียนระบุว่า ไม่เคยได้รับทราบระเบียบทรงผมของโรงเรียนในรูปแบบลายลักษณ์อักษรอย่างเป็นทางการ โดยในทางปฏิบัติ ครูจะใช้วิธีวัดความยาวเส้นผมด้านหน้า หากพบว่าผมยาวเลยคิ้ว จะใช้กรรไกรตัดผมนักเรียนบริเวณด้านหน้าทันที ทำให้ผมมีลักษณะแหว่งอย่างเห็นได้ชัด . ผู้ร้องเรียนมองว่า วิธีการดังกล่าวส่งผลกระทบต่อสภาพจิตใจของนักเรียน และสร้างความอับอายต่อผู้ถูกลงโทษ จึงต้องการให้โรงเรียนยกเลิกการใช้มาตรการตัดผมจนแหว่งเป็นบทลงโทษ พร้อมทั้งปรับปรุงระเบียบทรงผมให้เคารพสิทธิและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของผู้เรียนมากขึ้น . นอกจากนี้ ผู้ร้องเรียนให้ข้อมูลว่า ในช่วงกลางเดือนพฤษภาคม 2569 ครูฝ่ายปกครองได้เริ่มตักเตือนนักเรียนว่าจะมีการตรวจระเบียบทรงผมอีกครั้ง ทำให้ตนรู้สึกกังวลว่าจะถูกตัดผมจนแหว่งซ้ำเหมือนที่ผ่านมา . การกล้อนผมลงโทษนักเรียนถือว่าขัดต่อสิทธิมนุษยชนตามรัฐธรรมนูญ และยังขัดต่อนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการที่ส่งเสริมให้สถานศึกษาปลอดภัยต่อนักเรียน . —— #นักเรียนเลว

Update: รร. กลับมาบังคับชุดลูกเสือเต็มยศ หลังเคยผ่อนปรนแล้วเห็นว่า "ไม่ค่อยมีความเป็นระเบียบ" ด้านครูเชื่อ เด็กมีเงินพร้อมจ่าย . 2 มิถุนายน 2569 -- ผู้ปกครองนักเรียน ป.4 รายหนึ่งโวย กรณีโรงเรียนสาธิตแห่งหนึ่งในภาคใต้ กลับมาบังคับให้เด็กแต่งชุดลูกเสือเต็มยศตั้งแต่วันที่ 1 ก.ค. 2569 เป็นต้นไป หลัง เคยอนุโลมให้สวมเพียงหมวกและผ้าผูกคอ . ผู้ร้องเรียนระบุว่า ครูวิชาลูกเสือแจ้งเรื่องดังกล่าวผ่านกลุ่มไลน์ผู้ปกครอง พร้อมให้เหตุผลว่าในช่วงที่อนุโลมการแต่งกาย นักเรียน “ไม่ค่อยมีความเป็นระเบียบ” โดยโรงเรียนจะออกหนังสือแจ้งอย่างเป็นทางการอีกครั้ง . หลังทราบข้อมูล ผู้ร้องเรียนได้แสดงความเห็นคัดค้านในกลุ่มไลน์ พร้อมอ้างอิงแนวปฏิบัติของสำนักงานลูกเสือแห่งชาติที่อนุโลมให้แต่งเครื่องแบบลูกเสือแบบลำลองได้ แต่ครูยังยืนยันว่าโรงเรียนจะกลับมาใช้การแต่งชุดเต็มยศ . ผู้ร้องเรียนมองว่ามาตรการดังกล่าวจะเพิ่มภาระค่าใช้จ่ายให้ผู้ปกครอง ขณะที่ครูตอบว่า “โรงเรียนนี้เป็นเด็กมีเงิน พร้อมจ่าย” . เมื่อวันที่ 25 พ.ค. 2569 ผู้ร้องเรียนได้รับข้อมูลว่า ครูได้อธิบายให้นักเรียนเห็นว่า การแต่งชุดลูกเสือเต็มยศนั้นมีเกียรติและวินัย ขนาดโรงเรียนอื่นที่อนุโลมการแต่งกายก็ยังมีคนเลือกแต่งชุดเต็มยศ และระบุว่าค่าใช้จ่ายในการซื้อชุดลูกเสือไม่ได้สูงขนาดนั้น . ปัจจุบัน ผู้ร้องเรียนกำลังรวบรวมรายชื่อผู้ปกครองที่ไม่เห็นด้วยกับการเปลี่ยนแปลงระเบียบดังกล่าว เพื่อยื่นต่อคณะกรรมการบริหารโรงเรียน อย่างไรก็ตาม เมื่อสอบถามครูว่าสามารถดำเนินการร้องเรียนในช่องทางดังกล่าวได้หรือไม่ กลับไม่ได้รับคำตอบ . —— #นักเรียนเลว

Update: โรงเรียนตั้งห้องตัดผมโดยเฉพาะ บังคับตัดผมเด็กไว้ยาวเกิน 5 ซม. บางคนโดนกล้อนผมจนเสียทรง . 28 พฤษภาคม 2569 -- นักเรียนรายหนึ่งร้องเรียนพฤติกรรมครูในโรงเรียนแห่งหนึ่งใน จ.บุรีรัมย์ หลังมีการบังคับให้นักเรียนชาย ม.1-3 ต้องไว้ทรงผมรองทรงสูงเท่านั้น พร้อมระบุว่า หากตรวจพบว่านักเรียนไว้ผมยาวเกิน 5 เซนติเมตร จะถูกบังคับตัดผมภายในโรงเรียนทันที . ผู้ร้องเรียนเล่าว่า ครูผู้กระทำจะลงมือตัดผมนักเรียนจนเสียทรง โดยบางกรณีถูกตัดเป็นทรงขาวสามด้าน บางครั้งเป็นทรงสกินเฮด หรือถูกกล้อนผมบางส่วน จนสร้างความอับอายให้กับนักเรียนที่ถูกกระทำ . ทั้งนี้ ครูจะนำนักเรียนที่ถูกมองว่าผิดระเบียบเข้าไปยังห้องที่เรียกว่า “ธารทองบาร์เบอร์” ซึ่งตั้งอยู่ภายในโรงเรียน เพื่อดำเนินการตัดผมตามที่ครูกำหนด ซึ่งเป็นสถานที่สำหรับตัดผมภายในโรงเรียนเป็นการเฉพาะ . —— #นักเรียนเลว

Update: โอด โรงเรียนบังคับซื้อ 'เครื่องแบบพิธีการ' บังคับเข้าพิธีในวันหยุด ผปค. ต้องกู้เงินหลายพันบาทเพื่อซื้อชุด . 27 พฤษภาคม 2569 -- ผู้ปกครองร้องเรียนกรณีโรงเรียนแห่งหนึ่ง ใน อ.เมืองนครสวรรค์ กำหนดให้นักเรียนม.4 ต้องซื้อ 'เครื่องแบบพิธีการ' สำหรับสวมใส่เข้าร่วมกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี ในวันที่ 2 มิ.ย. 2569 แม้วันดังกล่าวจะเป็นวันหยุดเรียน แต่โรงเรียนกำหนดให้นักเรียนทุกคนต้องเข้าร่วมกิจกรรม . ผู้ร้องเรียนระบุว่า ในวันรายงานตัวเมื่อวันที่ 5 เม.ย. 2569 โรงเรียนได้แจกใบสั่งซื้อเครื่องแบบนักเรียนให้ผู้ปกครอง โดยกำหนดให้นักเรียน ม.4 ต้องสั่งซื้อเครื่องแบบพิธีการผ่านโรงเรียนเท่านั้น ไม่สามารถซื้อจากร้านภายนอกได้ โดยจำหน่ายในราคา 2,600 บาท สำหรับนักเรียนชาย และ 2,100 บาท สำหรับนักเรียนหญิง ซึ่งถือเป็นราคาสูงสำหรับหลายครอบครัว . นอกจากนี้ นักเรียนชายยังต้องมีเสื้อสูทสำหรับสวมทับเครื่องแบบพิธีการ โดยสามารถจัดหาจากร้านภายนอกได้ ชุดดังกล่าวจะถูกใช้เฉพาะบางโอกาส เช่น พิธีรับวุฒิการศึกษา และกิจกรรมพิธีการที่เกี่ยวข้องกับสถาบันกษัตริย์ . ผู้ร้องเรียนกล่าวว่า ผู้ปกครองบางรายที่มีรายได้น้อยจำเป็นต้องกู้เงินมาซื้อเครื่องแบบ หรือรอซื้อชุดมือสองต่อจากนักเรียนรุ่นก่อนที่จบการศึกษาแล้ว ขณะที่ตนเองยังไม่สามารถจัดหาเครื่องแบบพิธีการให้บุตรหลานได้ทันกิจกรรมวันที่ 2 มิ.ย. เนื่องจากราคาชุดใหม่สูงเกินกำลังซื้อ . นอกจากค่าเล่าเรียนและค่าบำรุงการศึกษาแล้ว ผู้ร้องเรียนระบุว่า โรงเรียนยังมีข้อกำหนดเกี่ยวกับเครื่องแบบอื่น ๆ ที่สร้างภาระค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมแก่ผู้ปกครอง เช่น การบังคับให้นักเรียนทุกระดับชั้นซื้อ 'เสื้อพระราชทาน' ผ่านโรงเรียนในราคา 320-420 บาท ขึ้นอยู่กับขนาดเสื้อ . ขณะเดียวกัน ชุดพละศึกษากำหนดให้นักเรียนต้องมีรองเท้าผ้าใบสีขาวโดยเฉพาะ ไม่สามารถใช้รองเท้าสีดำที่ใช้กับชุดนักเรียนปกติได้ ส่วนกระเป๋านักเรียนก็ต้องซื้อของโรงเรียนเท่านั้น แม้อนุญาตให้ซื้อรองเท้าและถุงเท้าจากร้านภายนอกได้ . ผู้ร้องเรียนยังระบุว่า โรงเรียนจัดจำหน่ายแพ็กเกจเครื่องแบบนักเรียนสำหรับนักเรียนชายในราคา 5,390 บาท และสำหรับนักเรียนหญิงราคา 4,860 บาท (หรือมากกว่านั้น) ซึ่งรวมทั้งชุดเครื่องแบบปกติ พิธีการ ชุดพละ กระเป๋า รองเท้า ถุงเท้า . —— #นักเรียนเลว

Update: โรงเรียนไม่ให้ นร. ผมยาวผิดระเบียบเข้าสอบ บังคับตัดผม เผยส่งเรื่องไปยังกระทรวงแล้ว แต่ไร้การตอบกลับ . 28 พฤษภาคม 2569 -- โรงเรียนแห่งหนึ่งใน อ.กระทุ่มแบน จ.สมุทรสาคร ยังคงบังคับใช้ระเบียบทรงผมที่จำกัดเสรีภาพ และขัดต่อคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด รวมถึงแนวทางของกระทรวงศึกษาธิการปี 2566 และมีบทลงโทษที่ตัดโอกาสทางการศึกษาของนักเรียน . โดยกฎของโรงเรียนกำหนดให้ นักเรียนชาย ม.ปลาย ไว้ผมรองทรงสูง รองทรงกลางหรือรองทรงต่ำแบบสุภาพ ผมด้านหน้ายาวไม่เกินคิ้ว ด้านบนยาวไม่เกิน 10 ซม. ห้ามดัดผม ทำสี ตัดแต่งลวดลาย ไว้หนวดเครา และไว้จอน ส่วน ม.ต้น มีเพิ่มเติมคือ ห้ามไว้ผมรองทรงต่ำ . ผู้ร้องเรียนระบุว่า โรงเรียนมีการตรวจทรงผมทุกเดือน หากนักเรียนไว้ทรงผมผิดระเบียบจะถูกหักคะแนนพฤติกรรมครั้งละ 5 คะแนน กรณีถูกหักเกิน 50 คะแนน นักเรียนจะถูกส่งเข้าค่ายปรับเปลี่ยนพฤติกรรม โดยต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายเอง . นอกจากนี้ โรงเรียนยังตรวจทรงผมก่อนเข้าห้องสอบ หากผิดระเบียบ จะไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าสอบจนกว่าจะตัดผมกับช่างตัดผมที่โรงเรียนจัดเตรียมไว้ในวันดังกล่าว ซึ่งผู้ร้องเรียนระบุว่า เคยถูกปฏิบัติเช่นนี้ระหว่างการสอบกลางภาคเมื่อเดือนธันวาคม 2568 . ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2568 ผู้ร้องเรียนได้ส่งเรื่องผ่านระบบ MOE Safety Center Plus เพื่อขอให้ตรวจสอบกรณีดังกล่าว แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่ได้รับการตอบกลับจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง . —— #นักเรียนเลว

Update: โซเชียลวิจารณ์หนัก หนังสือเรียนวิชา 'ทัศนศิลป์' ใช้ภาพ AI ทำปก . 22 พฤษภาคม 2569 -- ชาวเน็ตตั้งคำถามถึงความเหมาะสม หลังพบหนังสือเรียนบางเล่มใช้ภาพที่สร้างจาก AI ออกแบบหน้าปก ทั้งวิชาทัศนศิลป์ นาฏศิลป์ เทคโนโลยี หลักการใช้ภาษา และอีกหลายวิชา จนเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับบทบาทของ AI ในงานการศึกษาและศิลปะ . เพจ 'ผู้บริโภค' เผยภาพหนังสือเรียนที่ใช้ภาพลักษณะคล้ายงานสร้างจาก AI โดยตรวจสอบเพิ่มเติมพบว่า เป็นหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานของสำนักพิมพ์พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) ซึ่งเป็นเอกชนผู้ผลิตสื่อการเรียนรู้และหนังสือเรียนที่ได้รับการรับรองจากกระทรวงศึกษาธิการ . ความคิดเห็นจำนวนมากมองว่า การใช้ AI กับหนังสือด้านศิลปะอาจลดคุณค่าของงานวาดด้วยมือ บางส่วนระบุว่า ลายเส้นคนวาดจริงมีเสน่ห์และมีชีวิตมากกว่า ขณะที่บางคนตั้งคำถามว่า หากเป็นหนังสือสอนศิลปะหรือวาดรูป จะเหมาะสมหรือไม่ที่จะใช้ภาพจาก AI เป็นองค์ประกอบหลัก . กระแสวิจารณ์ส่วนหนึ่งยังชี้ถึงความย้อนแย้งของการใช้ภาพ AI บนหน้าปกหนังสือวิชาศิลปะ ซึ่งเป็นวิชาที่มุ่งส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ ทักษะฝีมือ และอัตลักษณ์ของผู้เรียน โดยหลายคนมองว่า การเลือกใช้ภาพที่สร้างจากระบบอัตโนมัติ อาจสะท้อนให้เห็นถึงการลดทอนคุณค่าของงานศิลปะที่เกิดจากฝีมือมนุษย์ ทั้งยังตั้งคำถามถึงทิศทางการเรียนการสอนศิลปะในยุคที่เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทมากขึ้นในกระบวนการสร้างสรรค์ผลงาน . นอกจากนี้ ยังมีผู้ใช้งานโซเชียลบางส่วนตั้งข้อสงสัยต่อเนื้อหาภายในหนังสือ ว่ามีการนำ AI มาใช้สร้างเนื้อหาหรือไม่ และหากใช้ จะมีมาตรฐานตรวจสอบความถูกต้องอย่างไร . ก่อนหน้านี้ เมื่อปี 2568 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) เคยออกคู่มือการใช้ AI สำหรับครู นักเรียน โรงเรียน และผู้ปกครอง โดยระบุว่า AI สามารถช่วยค้นคว้าและสร้างเนื้อหาได้รวดเร็ว แต่หากใช้อย่างไม่ระมัดระวัง เช่น คัดลอกเนื้อหาโดยไม่อ้างอิงหรือปรับปรุง อาจนำไปสู่การลอกเลียนผลงาน และกระทบต่อการสร้างสรรค์ผลงานที่มีเอกลักษณ์และความซื่อสัตย์ทางวิชาการในระยะยาว . อย่างไรก็ดี หนังสือเรียนดังกล่าว ได้รับ อญ. หมายถึง หนังสือเรียนที่ผ่านการประเมินคุณภาพ ตรวจสอบเนื้อหา และได้รับอนุญาตอย่างเป็นทางการจากกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อใช้ประกอบการเรียนการสอนในโรงเรียนตามหลักสูตรแกนกลางได้อย่างถูกต้อง . —— #นักเรียนเลว