Dit moet je eens lezen, onvoorstelbaar.
In 2018 keurt het Belgische parlement een defensie-aankoop goed: nieuwe Franse pantservoertuigen voor onze landmacht.
Het project heet CaMo. Op papier kost het “maar” 1,5 miljard euro.
Iedereen knikt, het contract wordt getekend, en het dossier is gesloten.
Een paar jaar later komt het Rekenhof met een vernietigend rapport: de totale kost van datzelfde project over 25 jaar bedraagt minstens 14,7 miljard euro. Bijna 10 keer meer. Onderhoud, munitie, brandstof, garages, opleiding… al die grote posten waren amper vermeld toen het parlement zijn hand opstak. Ze keurden een aanloopbedrag goed, terwijl de echte factuur later binnensloop.
Vlaams Belang ziet het probleem en dient een eenvoudig voorstel in:
Tel vanaf de eerste dag de volledige kosten mee (niet alleen de aankoopprijs).
Richt een onafhankelijke externe controlecommissie op die het parlement voortaan écht en vooraf informeert bij zulke miljardenprojecten.
Geen verrassingsfacturen van dertien miljard extra meer.
De meerderheid, met N-VA op kop, stemt het voorstel weg.
Reden? Zo’n extra controle zou de beslissingen vertragen.
Kristien Verbelen (Vlaams Belang) reageert droog: “Dan kunnen we het parlement beter meteen afschaffen, want blijkbaar zijn we hier alleen om te vertragen.”
En nu?
We schrijven 2026. Theo Francken (N-VA) is minister van Defensie. Onder zijn leiding is België al volop miljarden aan het uitgeven. In 2025 werd het defensiebudget al opgetrokken naar 2% van het BBP – voor het eerst in 32 jaar. Voor de periode 2026-2034 ligt er een historisch plan klaar met 34 miljard euro aan nieuwe investeringen: extra F-35’s, honderden nieuwe pantservoertuigen (onder meer een verdere uitbreiding van CaMo), een derde fregat, luchtafweer, drones en nog veel meer. Het is de grootste defensie-uitgaven in veertig jaar, en de miljarden vliegen nu in sneltreinvaart de deur uit.
En die extra controle die N-VA vorig jaar nog “te traag” vond?
Die is er nog altijd niet.
De procedures zijn nog exact dezelfde als bij het CaMo-fiasco.
Geen onafhankelijke commissie, nog steeds te veel blind vertrouwen op de ramingen van Defensie zelf, en het parlement krijgt vaak weer vooral de “aanloopprijzen” te zien terwijl de echte levenscycluskosten later wel zullen opduiken.
Dat is de pure hypocrisie in al haar glorie:
Toen Vlaams Belang om meer toezicht vroeg na een bewezen ontsporing van 1,5 naar 14,7 miljard, was N-VA tegen omdat het “te traag” zou gaan.
Nu zit dezelfde partij aan het stuur en pompt ze nog veel grotere bedragen uit met precies dezelfde zwakke remmen die het Rekenhof al eens vernietigend heeft afgekraakt.
Voor de Belgische belastingbetaler betekent dit één ding: we zijn nu volop tientallen miljarden aan het uitgeven aan Defensie, terwijl de harde lessen van CaMo nog niet zijn geleerd.
Zonder echte, onafhankelijke controle riskeren we exact hetzelfde scenario alleen dan op veel grotere schaal.
En wie draait er uiteindelijk op voor de verrassingsfacturen?
Niet de ministers.
Niet de partij die gisteren tegen extra toezicht stemde en vandaag de miljarden laat rollen.
Nee, wij. Met ons belastinggeld.