Van wie zijn je kinderen eigenlijk?
Dat was een fundamentele vraag waar wij tegenaan liepen ergens in 2021. Het was corona en maatschappelijke vrijheden werden steeds meer ingeperkt. En als er iets is waar ik allergisch voor ben is het een beperking van persoonlijke vrijheid. Niet alleen op ons had het een negatieve invloed, ook op onze kinderen. Met name onze zoon kreeg depressieve klachten.
Dat kon zo niet langer en als we de vrijheid niet in eigen land krijgen, dan zoeken we deze zelf wel op.
We besloten voor langere tijd op reis te gaan. Ik had slechts twee wensen: zoveel mogelijk vrijheid en het moet er mooi weer zijn. In die periode was Mexico 🇲🇽 één van de weinige plekken waar je redelijk ongestoord kon leven en het weer is er natuurlijk heerlijk. Dus die beslissing was snel gemaakt: Mexico is onze eerstvolgende bestemming.
Dus dat werd een gesprek met de directies van beide scholen waar onze kinderen destijds op zaten. Ik legde mijn plannen uit, dat we voor langere tijd op reis wilden, dat het ook voor het welzijn van onze kinderen was. Oké zei één van de directeuren aarzelend.... maar voor hoe lang?
Tja, dat weten we niet.
Hmm.... mooie plannen maar 'het mag niet'. Ik kan dus geen toestemming geven.
Hoezo?
Nou, dat zegt de wet, dat zegt de leerplicht.
Maar het zijn toch onze kinderen? Als wij avonturen met ze willen beleven en als gezin onvergetelijke herinneringen willen beleven, dan moet dat toch kunnen?
Maar een lang verhaal kort: het mocht niet.
Tja zei ik: dat zal, maar we gaan toch.
Als libertariër is het idee dat iemand anders bepaalt wat ik wel of niet mag redelijk onverteerbaar. Ik denk dat ik voor veel vrijheidslievende mensen spreek als ik zeg dat zoiets bijna een fysieke reactie oproept. Een knoop in je maag. Ik heb daar gewoon principiële bezwaren tegen, dat een ander bepaalt wat ik wel of niet 'zou mogen'. Het is ons leven.
We wilden dus weg maar het systeem hield ons tegen. Maar 'kan niet' bestaat niet, dus dan moet je creatief zijn.
Enkele weken later gingen we naar de lokale gemeente en schreven we ons uit in Nederland. Dan stopt er veel, waaronder de leerplicht. We schreven ons nergens anders in en werden burgers 'zonder vaste woon- of verblijfplaats'. En een paar dagen later stapten we op het vliegtuig naar Mexico.
Vooraf waren we door iedereen gewaarschuwd, dat de kinderen een leerachterstand zouden oplopen. Het systeem was duidelijk niet gebouwd op onze manier van invulling. Mijn dochter kreeg bijvoorbeeld nog 3 maanden lang elke dag een e-mail uit het systeem van haar oude school dat ze 'ongeoorloofd afwezig' was. Simpelweg omdat de administratie daar bij afmelding van een leerling normaliter gelijk invoert wat de nieuwe school wordt. Maar die was er bij ons niet. Dan loopt het systeem blijkbaar vast. Het systeem is gebouwd op modelburgers, die precies binnen de lijntjes kleuren. Maar dat deden wij duidelijk niet.
Onderwijs deden we zelf, maximaal drie kwartier per dag. Meestal in de ochtend, na het ontbijt. En voor de rest reisden we, deden we leuke dingen, bezochten we allerlei plekken en ontmoetten we heel veel interessante andere mensen. Mexico was in die periode een soort van verzamelplek van allerlei vrijheidslievende mensen vanuit de hele wereld. We reisden daarna door de VS, bezochten Bitcoin Beach in El Zonte, gingen naar Panama en daarna naar Curaçao.
Na ongeveer een half jaar zeiden beide kinderen echter dat ze wel weer terug wilden, terug naar hun vrienden en vriendinnen in Nederland. De coronawinter was inmiddels voorbij dus vlogen we terug. We schreven ons weer in de oude gemeente in en beide kinderen konden weer terug naar hun oude klas. De dame van de school van onze dochter ontving ons hartelijk en zei dat ze in haar carrière van 26 jaar nog nooit had meegemaakt dat ouders het zo hadden gedaan. Maar ze vond het ook wel een mooi en interessant verhaal. En mochten ze leerachterstanden hebben, dan lossen we dat wel op met wat bijles zei ze.
Het was een alleraardigste mevrouw die er positief in stond. Net als de gemeenteambtenaar die ons weer inschreef. Natuurlijk had zij zich ook te houden aan de regelgeving en het systeem maar ze fluisterde ons nog toe dat ze het fantastisch vond wat we hadden gedaan. Ze had vroeger zelf ook veel gebackpackt.
Beide kinderen volgden de laatste paar maanden van het schooljaar en gingen qua cijfers (ondanks dat ze veel lessen en toetsen hadden gemist) fluitend over. In beide rapporten stond een handgeschreven opmerking in de strekking van "Uw zoon / dochter heeft het fantastisch gedaan en ondanks dat ze een half jaar hebben gemist hebben we er qua niveau niets van kunnen merken". Ondanks dat het twee verschillende scholen waren, was de boodschap bijna woordelijk identiek. Mijn dochter, die voorheen moeite had met wiskunde, scoorde zelfs betere cijfers dan daarvoor. Puur omdat ik haar een half jaar lang een half uurtje per dag privéles had gegeven.
Natuurlijk is het ook als ouder niet eenvoudig om zo tegen het systeem in te gaan en zo te vertrouwen op je eigen gevoel, dat het wel goed komt. In een wereld die zo vol systeemdenken zit, is het eenvoudig dat je beïnvloed wordt door alles en iedereen (tot onze eigen ouders aan toe) dat het een slecht idee is als je je kinderen van school haalt. Natuurlijk hadden wij ook wel eens onze twijfels: doen we hier goed aan? Maar we vertrouwden op ons gevoel en hadden laten zien dat het kan en zelfs beter kan werken.
Mijn dochter kreeg later geschiedenisles over de moord op John F. Kennedy. Maar in tegenstelling tot de leraar die het uitlegde kon zij vertellen dat ze op de specifieke plek in Dallas had gestaan, waar JFK is doodgeschoten. Om maar aan te geven dat er verschillende manieren zijn om geschiedenis te beleven. Uit een boekje of 'in het echt'. Wij kiezen liever voor de tweede manier.
Gedurende onze reis troffen we ergens in de VS ook een moeder met haar zoontje, die rondtrokken met hun camper. De jongen was een jaar of 8 en was nog nooit naar school geweest. Zijn moeder geloofde meer in homeschooling en trok overal met hem naartoe. Zij was van mening dat de jongen vanzelf wel bepaalde vaardigheden zou oppikken als hij er aan toe was. Het bleek een superaardige, sociaal sterke en enthousiaste jongen te zijn die alles wist van vissen. Dat was zijn grote passie. We volgen hem nog steeds via Instagram en hij beleeft tot op de dag van vandaag de mooiste avonturen. Ook hij komt er wel.
Dit avontuur heeft mij verschillende dingen geleerd:
- Het systeem is star en doet er alles aan om de staat verantwoordelijk te laten zijn voor onderwijs.
- Daarbij rijst de vraag: zijn jouw kinderen echt van jou of zijn ze meer eigendom van de staat?
- De meeste mensen in het systeem zijn niet slecht maar hebben zich ook te schikken naar dit systeem. Ook als ze het er zelf misschien niet mee eens zijn.
- Er zijn meerdere manieren om je kinderen te onderwijzen.
- Privéonderwijs werkt veel beter dan klassikaal onderwijs. Wij bereikte in een half uur tot drie kwartier per dag meer dan ze klassikaal in een dag bereikten
- Vertrouw op je gevoel. Ook als de hele wereld tegen je zegt dat het een uitermate slecht idee is om je kinderen van school te halen.
- Je kinderen groeien bizar snel op. Je hebt maar 18 zomers met ze. Maak die ervaringen met ze, ook als je daarvoor het systeem moet uitdagen. Laat je de mooiste tijd, hun jeugd, niet afpakken doordat 'het niet mag'.
Maar: life goes on. We zaten weer in Nederland, beide kinderen weer op een reguliere school. Maar ze konden beide niet goed meer aarden daar. Zo gewend als ze zelf ook waren geraakt aan vrijheid. En ikzelf had er ook moeite mee. Je neemt je op zo'n reisavontuur allerlei voornemens voor. Dit gaan we anders doen in ons leven, dat en dat gaan we aanpassen. Maar de realiteit is dat als je weer terug in Nederland bent, je in no-time weer in de vaste structuren terecht komt. En veel goede voornemens weer langzaam verdampen. Mijn zoon werd ook weer diep ongelukkig in het reguliere onderwijs. Hij is superslim maar vind traditionele school verschrikkelijk.
Dus, na 2 jaar had ik het wederom gehad en zei tegen mijn vrouw: ik wil weer weg. Laten we voor een jaar naar Curaçao gaan. En laten we beide kinderen op een privéschool inschrijven daar. Ik betaal liever voor goed onderwijs waarbij ik zelf nog enige inspraak heb dan voor staatsonderwijs. En ik maakte een belofte aan mijn zoon: ik zorg er wel voor dat je nooit meer naar een reguliere school hoeft. We bedenken wel iets, er zijn altijd mogelijkheden. Ik wil ook dat jij gelukkig bent en weer gaat inzien dat leren juist leuk kan zijn.
Zo gezegd, zo gedaan. Dat ene jaar was zo voorbij en inmiddels zitten we er alweer bijna twee jaar. De eerste privéschool was vooral duur maar sloot alsnog onvoldoende aan bij wat wij verwachten van onderwijs, we kregen ook daar te maken met dezelfde beperkingen dus inmiddels zijn we geswitcht naar een andere privéschool voor de jongste. Een school waarbij we de vrijheid hebben om te reizen en we niet vast zitten aan schoolvakanties. Waardoor we ook nu weer de mooiste herinneringen maken als gezin. Een school die juist promoot dat je gaat reizen omdat het kinderen letterlijk de wereld laat zien. Een school waarbij wij als ouder weer 'eigenaar' zijn van ons kind en niet de staat. Een school waarbij het systeem zich vormt naar het kind, in plaats van dat het kind zich maar moet vormen naar het systeem.
En de oudste heeft net een jaar in Texas gewoond bij een gastgezin, ze zat op een highschool daar. Zij heeft daar de meest geweldige avonturen beleefd en vond het 'het mooiste jaar uit mijn leven'. Ze spreekt de taal vloeiend en is zelfverzekerder dan ooit. Het gastgezin was in tranen toen ze vorige week daar weer vertrok, zo gek waren ze op haar.
En voor zulke alternatieve vormen van onderwijs, daar betaal ik graag voor. En daarvoor zwem ik graag tegen de stroom in. Ook als de hele wereld zegt dat het een slecht idee is om je kinderen uit het reguliere onderwijs te halen. Ik weet inmiddels wel beter.