Fridman rose to prominence in 2019 after Elon Musk praised a study Fridman authored at MIT, which concluded that drivers remained focused while using Tesla's semi-autonomous driving system. The study was not peer-reviewed and was criticized by Al experts. [3][4 That year Fridman transitioned to an unpaid role at MIT AgeLab, 3] and since 2022 has worked as a research scientist at the MIT Laboratory for Information and Decision Systems (LIDS), [5[6] As of February 2024, Fridman lives in Texas and is employed at MIT.7]

New data from John Hancock and MIT AgeLab warns most adults aren’t prepared for longer lives across care, housing, health and finances. longevity.technology/news/ar… #longevity #healthspan #aging #futureofaging #longlifeready #MITAgeLab

I’m in a somewhat similar situation: Dad is 90, healthy, with good muscle mass and bone strength. Can get in and out of cars fine. Drives. Mom needs a walker. Mother-in-Law has knee issues. Mom makes it in and out with help but I wince through every attempt. MIT’s AgeLab has a suit one can wear to simulate various physical limitations. I’ve often wondered if any car designers and manufacturers have ever used it. Someone commented that it doesn’t make sense to design an entire car around “old people that are going to die in a few years”. I don’t suggest an entire car be designed around this need. I simply, and humbly suggest, as you noted, improvements can be made. And I think for millions of adult children, it would be a meaningful improvement.

Through the AgeLab at the MIT Center for Transportation and Logistics (CTL), researchers have collected and analyzed vast real-world driving datasets that have helped inform @Toyota’s vehicle design and safety systems. news.mit.edu/2025/mit-toyota…

#Americans underprepared for longer #Lifespans and extended #retirement years, study finds. #JohnHancock’s #Longevity Preparedness Index (LPI), which was developed with #MIT #AgeLab, revealed that U.S. adults are largely underprepared to live well as they #age. #retirementfunds #IRA #401k #pensions #savings #babybomers foxbusiness.com/lifestyle/am…

«Τα παιδιά που γεννήθηκαν τις δεκαετίες του '90 και του 2000, τουλάχιστον στον βιομηχανοποιημένο κόσμο, έχουν περίπου πενήντα τοις εκατό πιθανότητες να φτάσουν τα 100. Η μεγαλύτερη παρανόηση είναι ότι φανταζόμαστε τα γηρατειά μας είτε σαν να είμαστε σε κρουαζιέρες και να ταξιδεύουμε, είτε σαν να είμαστε με πατερίτσες και με το ένα πόδι στον τάφο. Ξεχνάμε λοιπόν δύο πολύ σημαντικές παραμέτρους. Πρώτον, πόσο θα διαρκέσει αυτό το μεταγενέστερο στάδιο της ζωής; Και δεύτερον, ποιο είναι το πραγματικό μας όραμα γι' αυτές τις δεκαετίες, πέρα από ατελείωτες διακοπές ή ατελείωτες ασθένειες; Πριν από τα 65, όλοι έχουν έναν χάρτη. Μετά τα 65 το αφήγημά μας τελειώνει». Μια ωραία κουβέντα με τον Dr. Joe του MIT AgeLab για την μακροζωία, την φιλία την παραγωγικότητα και των έρωτα στην τρίτη ηλικία, και για τις πόλεις που μας σκοτώνουν - λίγο πριν από την αυριανή μας συζήτηση στο salon του TEDxAthens 👵🔥 lifo.gr/stiles/optiki-gonia/…

The MIT AgeLab, part of MIT CTL, developed an age-simulation suit called “Age Gain Now Empathy System” (Agnes), allowing wearers to experience the physical challenges of aging, fostering greater empathy and insight into the needs of older adults. wsj.com/health/wellness/mit-…

He was a research scientist there though at AgeLab and LIDS. Not sure if its more or less impressive someone from MIT lmk

At the MIT AgeLab, which works on finding ways to improve life for the elderly, researchers let WSJ’s Amy Dockser Marcus spend a day in their age-simulation suit. She hoped the experience might bring greater insight into what it’s really like to age. 🔗 on.wsj.com/46bBumx

MIT has developed a suit you can wear to experience what it’s like to be 80 years old. Why not a suit that lets us feel like we are 18? AGNES (Age Gain Now Empathy System) — MIT AgeLab agelab.mit.edu/methods/agnes…

Which word fits most naturally in the sentence below? “At MIT’s AgeLab, where researchers explore ways to improve life for older adults, it ____ (needed / took / required) two of them to help me into their age-simulation suit — and to make me feel like a woman in her 80s.”

We did a custom August news roundup for you. Read it in its entirety here: tuckeradvisors.com/wp-conten… • CDs vs. annuities • Take another hard look at the cost of caregiving • What layoffs show us about retirement preparedness • Resource: Simplifying the “second marriage” puzzle for retirement Have questions or want more support with issues like these? Reach out to your business team or call us at 800-734-0076. 📷A Good Thursday Tucker Social Share 📷 Just cut and paste the italic text below—or better yet, revise it to your own voice—for an easy addition to your social timelines: “Research shows financial decline often begins before a dementia diagnosis due to missed bills, unwise spending, or vulnerability to scams. One 2023 study found that families lost half their wealth in the eight years before a dementia diagnosis.” The “leaky pipe effect,” described above by MIT AgeLab director Joe Coughlin, warns us about underestimating the far-reaching toll of family caregiving in the context of retirement. This is something planners and clients need to be thinking about harder, together. #RetirementPlanning #WealthManagement #FamilyCaregiving #ElderCare

Caregivers: your experience matters. Our friends at the MIT AgeLab want to hear from those currently providing care. ✅ 15-minute survey 🎁 Enter to win 1 of forty $50 Amazon gift cards This is the last call to participate: mit.co1.qualtrics.com/jfe/fo…

On the Moolala #personalfinance podcast: • What do you do to ensure you make a solid financial plan for your windfall?: Julia Chung @SpringPlans • The financial cost of dementia: Luke Yoquinto of MIT AgeLab • @CaryCarbonaro: Women and Wealth: A Playbook to Empowering Clients and Unlocking Their Fortune • @torcon: how payment networks are turning to AI moolala.ca/the-big-lottery-w…

دراسة علمية: المتقاعدون بعد الستين… طاقة كامنة لا تنضب إعداد: د. أحمد بن عبدالغني الثقفي المستشار الإعلامي – وزارة الإعلام خبير العلاقات العامة والتواصل المؤسسي لطالما ارتبط مفهوم التقاعد، في الأذهان العامة والمؤسسات، بمغادرة الحياة العملية وتوقف العطاء، إلا أن الدراسات الحديثة في مجالات الاقتصاد السلوكي، وعلم النفس الإيجابي، وعلوم الأعمار المتقدمة، تؤكد أن مرحلة ما بعد الستين لا تمثل تراجعًا في الأداء، بل غالبًا ما تكون انطلاقة جديدة نحو الخبرة الناضجة، والتفكير الخلاق، والعطاء النوعي المتجدد. محاور الدراسة: 1. العمر والقدرة على الابتكار والإنتاجية •أظهرت دراسة نُشرت في مجلة Harvard Business Review أن الأشخاص في أعمار تتراوح بين 60 إلى 75 عامًا يقدّمون قرارات أكثر توازنًا، وإبداعًا أكثر نضجًا في حل المشكلات، مقارنة بالأعمار الأصغر، بسبب تراكم الخبرة وسعة الأفق. •وفقًا لمركز MIT AgeLab، فإن الدماغ البشري يحتفظ بقدرة تحليلية عالية حتى بعد عمر السبعين، خاصة في المهام الإدارية والاستراتيجية، التي تتطلب حكمة وتجربة. 2. أمثلة عالمية ومحلية حية •العالم الأمريكي “جون جوديناف” الحاصل على جائزة نوبل في الكيمياء عام 2019، اكتشف بطارية الليثيوم – وهو في عمر 97 سنة. •وفي السياق المحلي، تُظهر سجلات العمل في عدد من الجهات الأكاديمية والمهنية أن العديد من المتقاعدين السعوديين عادوا إلى العطاء من خلال برامج المستشارين، والعمل الجزئي، والمبادرات التطوعية، بل أن بعضهم أطلق مشاريع ناجحة بعد التقاعد. 3. التقاعد المبكر… هدر للكفاءات •تشير دراسة صادرة عن منظمة التعاون الاقتصادي والتنمية (OECD) إلى أن التقاعد المبكر يُفقد المجتمعات خبرات قد تكون في ذروتها. •تؤكد نفس الدراسة أن زيادة سن التقاعد بمقدار 5 سنوات فقط، مع إدماج المتقاعدين في أدوار مرنة، يؤدي إلى تحسين الناتج المحلي الإجمالي بنسبة تتراوح من 1.5% إلى 2.8% في بعض الدول. التوصيات: 1.توسيع فرص العمل بعد الستين عبر: •عقود مرنة بدوام جزئي أو استشاري. •ربط المتقاعدين ببرامج إرشادية، تعليمية، أو إعلامية. •تخصيص مسارات لرواد الأعمال من المتقاعدين. 2.إنشاء منصة وطنية لاستثمار عقول المتقاعدين، تجمع السِيَر الذاتية والخبرات المتخصصة، وتربطهم بفرص حكومية وخاصة. 3.تشجيع القطاعات على تمديد الاستفادة من الكوادر المؤهلة إلى ما بعد السبعين وحتى الثمانين، خصوصًا في القطاعات: •الأكاديمية والبحثية. •العلاقات العامة والتخطيط الاستراتيجي. •التدريب والتأهيل والإرشاد المؤسسي. إن المتقاعدين بعد الستين لا يُمثلون عبئًا، بل هم كنزٌ معرفي وطاقات لا زالت حيّة. وقد أثبتت التجربة أن كثيرًا منهم يبدؤون مرحلة العطاء الحقيقي بعد التقاعد، عندما يجدون بيئة مناسبة ومحفّزة. لذا، من الأهمية بمكان تعديل السياسات الوظيفية والاستثمارية للاستفادة من هذا المورد البشري الذي لا يُقدّر بثمن. المصادر العلمية: •Harvard Business Review – Aging and Innovation hbr.org/aging-and-innovation •OECD Report on Productive Aging oecd.org/aging •MIT AgeLab – Productive Longevity agelab.mit.edu •Nature – The Role of Older Adults in Innovation nature.com/articles/older-in…

Οι σαραντάρηδες του 2025 – οι φτωχοί των 70s (του 2055) μια ανάλυση τεκμηριωμένη, ωμή και ασυγχώρητη. ΜΕΡΟΣ Γ' – ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ: ΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΟΥ ΣΕ ΔΙΑΛΥΟΥΝ Του Μιχάλη Χαιρετάκη ( Μέρος της έρευνας και simulation έγινε με χρήση των AI βοηθών ChatGPT, Claude, Grok) 1. Replacement Ratio – το ποσοστό που σε "αντικαθιστά" Το Replacement Ratio (RR) είναι ίσως ο πιο κρίσιμος δείκτης για να καταλάβεις αν θα ζήσεις ή θα επιβιώσεις μετά τη σύνταξη. Δείχνει πόσο % του τελευταίου μισθού σου καλύπτεται από τη σύνταξη. ΧώραRR (2023)Εκτίμηση 2050ΣχόλιοΟλλανδία90�%Ισχυρό μεικτό σύστημα με δημόσια ιδιωτική ασφάλισηΔανία74r%Μοντέλο στόχευσης με υψηλή φορολογία αλλά ασφάλειαΠορτογαλία67b%Αναδιανεμητικό με στοχευμένες ενισχύσειςΓαλλία60W%Επικουρικά και ειδικά ταμεία ισχυροποιούν τη βάσηΙταλία68S%Κεφαλαιοποιητικό-αναλογικό σε κρίσηΕλλάδα42%<35%Σύνταξη επιβίωσης, όχι αξιοπρέπειας 📉 Με RR κάτω από 40%, ο ΟΟΣΑ θεωρεί ότι ένα σύστημα παράγει φτώχεια στους συνταξιούχους. 1.1 Η επιστημονική βάση πίσω από το Replacement Ratio Μελέτη London School of Economics, "Retirement Income Adequacy Standards", 2023 📊 Αναγκαία ποσοστά RR για διατήρηση επιπέδου ζωής: Για εισοδήματα έως €1.000: ελάχιστο RR 70-75% Για εισοδήματα €1.000-2.000: ελάχιστο RR 60-65% Για εισοδήματα €2.000-3.000: ελάχιστο RR 55-60% Για εισοδήματα άνω των €3.000: ελάχιστο RR 50-55% 🔬 Διεπιστημονική έρευνα Πανεπιστημίου Stanford, "Quality of Life Metrics in Retirement", 2024: "Η μείωση του RR κάτω από 55% συσχετίζεται άμεσα με σημαντική επιδείνωση δεικτών ευημερίας: αύξηση κατάθλιψης ( 42%), μείωση προσδόκιμου ζωής (-2.7 έτη), περιορισμό κοινωνικής συμμετοχής (-38%), και αύξηση εξάρτησης από κρατικές παροχές ( 64%)." 📈 Ανάλυση 27 χωρών του ΟΟΣΑ, 1990-2022: Χώρες με RR >60%: μηδενική φτώχεια ηλικιωμένων Χώρες με RR 50-60%: 8-12% φτώχεια ηλικιωμένων Χώρες με RR 40-50%: 15-22% φτώχεια ηλικιωμένων Χώρες με RR <40%: 25-38% φτώχεια ηλικιωμένων 2. Gini Index – η ανισότητα με αριθμούς Ο δείκτης Gini μετρά την ανισότητα εισοδημάτων. 0 = πλήρης ισότητα, 1 = απόλυτη ανισότητα. Η Ε.Ε. θεωρεί αποδεκτό όριο το 0.30–0.33. Η Ελλάδα ήδη ξεφεύγει. ΈτοςGini ΕλλάδαΤάση20100,32–20230,33↑2035~0,36↑2055>0,40Κρίσιμη απόκλιση 📌 Όσο το κεφαλαιοποιητικό σύστημα επεκτείνεται χωρίς αναδιανομή ή κρατική εγγύηση, η ανισότητα στους ηλικιωμένους θα εκτοξευτεί. 2.1 Η κοινωνική συνοχή και οι συντάξεις Έρευνα Τράπεζας της Ελλάδος "Δείκτες Ανισότητας και Κοινωνικής Συνοχής 2000-2055" (2023) 📊 Συσχέτιση Gini Index με κοινωνικά φαινόμενα: Κρίσιμο όριο κοινωνικής σταθερότητας: Gini = 0.35 Στα ηλικιακά γκρουπ 65 με Gini >0.37, παρατηρείται: Διχασμός συνταξιούχων (προνομιούχοι vs περιθωριοποιημένοι) Σημαντική αύξηση κατάθλιψης ( 47%) Αύξηση αυτοκτονιών ( 26%) Μείωση συμμετοχής στα κοινά (-38%) 🔬 Ανάλυση Κέντρου Έρευνας Κοινωνικής Πολιτικής "Συντάξεις & Ανισότητα", 2023: "Η εκτιμώμενη αύξηση του Gini Index των συνταξιούχων σε 0.40 έως το 2055 σημαίνει πρακτικά τη δημιουργία δύο διακριτών τάξεων ηλικιωμένων: μιας μικρής μερίδας με επαρκές εισόδημα (12-15%) και μιας μεγάλης πλειοψηφίας (85-88%) σε συνθήκες επισφάλειας ή απόλυτης φτώχειας." 📈 Συγκριτική ανάλυση ευρωπαϊκών χωρών με διαφορετικές προσεγγίσεις: Δανία (με αναδιανεμητικό σύστημα): Gini ηλικιωμένων = 0.24 Ολλανδία (με μεικτό σύστημα): Gini ηλικιωμένων = 0.27 Γερμανία (με κεφαλαιοποιητικό με εγγυήσεις): Gini ηλικιωμένων = 0.31 Ελλάδα (με εξελισσόμενο καθαρά κεφαλαιοποιητικό): Gini ηλικιωμένων 2055 = 0.42 (πρόβλεψη) 3. Αναλογία Εργαζομένων : Συνταξιούχων – η πληθυσμιακή βόμβα ΈτοςΕργαζόμενοι : ΣυνταξιούχοιΠηγή20201,8 : 1Eurostat20351,4 : 1EU Ageing Report 202120501,2 : 1 ή λιγότεροΟΟΣΑ προβλέψεις ❗ Αυτό σημαίνει: – Λιγότεροι εργαζόμενοι να πληρώνουν για περισσότερους συνταξιούχους – Ακόμη και οι κρατικές συντάξεις θα "ψαλιδιστούν" – Το μοντέλο σπάει μαθηματικά, όχι πολιτικά. 3.1 Η δημογραφική πραγματικότητα και οι λύσεις του εξωτερικού Έρευνα Max Planck Institute for Demographic Research, "Pension Systems in Ageing Societies" (2023) 📊 Πρότυπα αντιμετώπισης αναλογίας εργαζομένων/συνταξιούχων: ΧώραΑναλογία 2023Εκτίμηση 2050Στρατηγική προσαρμογήςΣουηδία3,2:12,4:1Αυτόματη προσαρμογή παραμέτρων βάσει προσδόκιμουΦινλανδία2,8:12,1:1Σύστημα μερικής συνταξιοδότησης & ενεργοποίησης άνω των 60Ιαπωνία1,6:11,3:1Σύστημα "Silver Human Resources" - εργασία άνω των 65Ελλάδα1,8:11,2:1Καμία συγκεκριμένη στρατηγική 🧠 Καινοτόμες προσεγγίσεις που αξιολογήθηκαν επιστημονικά: Σύστημα Notional Defined Contribution (NDC) - Σουηδία: Αυτόματη προσαρμογή συντάξεων βάσει δημογραφικών αλλαγών Μείωση της επίπτωσης γήρανσης κατά 47% Διατήρηση κοινωνικής συνοχής Σύστημα Συλλογικής Συμπληρωματικής Ασφάλισης - Ολλανδία: Υποχρεωτική συμμετοχή σε κλαδικά ταμεία με διαφανή διαχείριση Συλλογική διαχείριση κινδύνου με ατομικούς λογαριασμούς Διατήρηση Replacement Ratio >75% παρά τη δημογραφική γήρανση 4. Συντάξεις ως % του ΑΕΠ – η παραίσθηση της "βιωσιμότητας" Στην Ελλάδα, το ποσοστό των συντάξεων ως προς το ΑΕΠ φαίνεται να μειώνεται, αλλά… 📉 2020: 16% του ΑΕΠ 📉 2023: 13% 📉 2055 προβλεπόμενο: 11% Αυτό δεν σημαίνει "εξυγίανση". Σημαίνει ότι απλά δίνουμε λιγότερα. Σε λιγότερους. Για λιγότερο χρόνο. 4.1 Η αποκαλυπτική αλήθεια πίσω από τους αριθμούς Συγκριτική έρευνα London School of Economics, "Statistical Fallacies in Pension Policy" (2023) 📊 Ανάλυση του δείκτη "Συνταξιοδοτική Δαπάνη ως % του ΑΕΠ": Χώρα20232055 (εκτίμηση)ΜεταβολήΠραγματική ερμηνείαΓερμανία10,2,8% 1,6%Διατήρηση επιπέδου παροχών με προσαρμογέςΔανία9,1%8,9%-0,2%Αποδοτικότερο σύστημα, διατήρηση επιπέδουΕλλάδα13,0,0%-2,0%Δραστική μείωση παροχών, όχι βελτίωση συστήματος 🔬 Από την έρευνα του London School of Economics: "Η μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης ως ποσοστού του ΑΕΠ χωρίς παράλληλη αύξηση της αποδοτικότητας του συστήματος είναι σημάδι συρρίκνωσης κοινωνικής προστασίας, όχι εξυγίανσης. Στην περίπτωση της Ελλάδας, η προβλεπόμενη μείωση 2% μεταφράζεται σε 37% χαμηλότερες συντάξεις σε πραγματικούς όρους για τη γενιά 1980-1990." 📈 Δείκτες που αποκαλύπτουν την πραγματική κατάσταση: Συνταξιοδοτική επαρκεια (Pension Adequacy): Ελλάδα 2055 = 32% (ΕΕ μέσος όρος = 58%) Δείκτης αναπλήρωσης μετά 40 έτη εργασίας: Ελλάδα 2055 = 38% (ΕΕ μέσος όρος = 63%) Ποσοστό συνταξιούχων κάτω από το όριο φτώχειας: Ελλάδα 2055 = 27% (ΕΕ προβλεπόμενος μέσος όρος = 12%) 5. Παγκόσμιες επισημάνσεις – ΟΟΣΑ, ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα 🔹 ΟΟΣΑ (2022): «Η Ελλάδα κινδυνεύει να είναι η χώρα με την υψηλότερη φτώχεια στην τρίτη ηλικία έως το 2050 αν συνεχιστεί η ίδια πορεία» 🔹 ΔΝΤ (2023): «Τα κεφαλαιοποιητικά συστήματα χωρίς ενίσχυση από το κράτος επιδεινώνουν την ανισότητα και επιφέρουν σοκ σε περιόδους κρίσης» 🔹 World Bank (2021): «Η ανθεκτικότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος σε περιόδους ύφεσης είναι πιο σημαντική από τη μαθηματική ισορροπία» 5.1 Η νέα επιστημονική συναίνεση για τα συνταξιοδοτικά συστήματα Συμπεράσματα Παγκόσμιου Συνεδρίου για τη Μελλοντική Βιωσιμότητα των Συνταξιοδοτικών Συστημάτων, Πανεπιστήμιο Βοστώνης, 2024 📑 Οι αναδυόμενες αρχές για βιώσιμα συστήματα του 21ου αιώνα: Από την αξιολόγηση χρηματοδότησης → στην αξιολόγηση επιπτώσεων Η επιτυχία ενός συστήματος μετριέται πλέον με κοινωνικούς, όχι μόνο χρηματοοικονομικούς δείκτες Νέοι δείκτες: Δείκτης Αξιοπρεπούς Διαβίωσης, Δείκτης Συμμετοχής στα Κοινά, Δείκτης Υγείας & Ευεξίας Από το διλημμα κεφαλαιοποιητικό/αναδιανεμητικό → στα "υβριδικά συστήματα ανθεκτικότητας" Θεμελιώδης αρχή: Τριπλός πυλώνας με κρατική βάση, επαγγελματική συμμετοχή και ιδιωτική προαιρετική επέκταση Εφαρμογή "διαρθρωτικών σταθεροποιητών" που προσαρμόζουν αυτόματα τις παραμέτρους Από το "ένα μέγεθος για όλους" → στα "προσαρμοστικά συστήματα καριέρας" Αναγνώριση διαφορετικών τύπων καριέρας: συνεχής, διακεκομμένη, πολλαπλή Προσαρμογή παραμέτρων για τη δίκαιη αντιμετώπιση διαφορετικών επαγγελματικών διαδρομών Από τη "λογιστική συμμόρφωση" → στη "δημοκρατική συμμετοχή" Διαφάνεια και συμμετοχή των ασφαλισμένων στη διαχείριση των κεφαλαίων Ετήσια ενημέρωση, ψηφιακή παρακολούθηση, συμμετοχικές αποφάσεις 🔎 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ – ΠΟΙΟΙ ΤΟ ΚΑΝΑΝ ΣΩΣΤΑ 🇳🇱 Ολλανδία Κεφαλαιοποιητικό υποχρεωτικό με κρατική εποπτεία Σταθερές αποδόσεις 90% Replacement Ratio Κρατική εγγύηση ιδιωτική συμμετοχή 5.2 Ανάλυση του Ολλανδικού μοντέλου Έρευνα Πανεπιστημίου Άμστερνταμ, "Dutch Pension Excellence: Key Success Factors" (2023) 🏆 Τα θεμελιώδη στοιχεία του ολλανδικού συστήματος: Δομή τριών πυλώνων με εγγυήσεις σε κάθε επίπεδο: Πυλώνας 1: Κρατική συνταξη (AOW) - Flat-rate, εγγυημένη για όλους (~€1.270/μήνα ζεύγος) Πυλώνας 2: Επαγγελματική σύνταξη - Υποχρεωτική συμμετοχή σε κλαδικά σχήματα (~90% εργαζομένων) Πυλώνας 3: Ιδιωτική ασφάλιση - Προαιρετική με φορολογικά κίνητρα Συλλογική διαχείριση και κατανομή κινδύνου: Ατομικοί λογαριασμοί με συλλογική διαχείριση Κατανομή επενδυτικών κινδύνων μεταξύ γενεών Μηχανισμοί προσαρμογής πριν φτάσουμε σε κρίση Διαφάνεια και συμμετοχή: Διοικητικά συμβούλια με εκπροσώπους εργαζομένων, εργοδοτών και συνταξιούχων Ετήσια λεπτομερής ενημέρωση για κάθε ασφαλισμένο Ανοικτές διαδικασίες διαπραγμάτευσης των όρων Νομοθετικό πλαίσιο που εξελίσσεται: Σύστημα επίβλεψης με αυστηρά κριτήρια Τακτική αναθεώρηση με βάση δημογραφικά και οικονομικά δεδομένα Προσαρμογή παραμέτρων χωρίς ριζική αλλαγή φιλοσοφίας 🇩🇰 Δανία Συνδυασμός κρατικής βασικής σύνταξης ιδιωτικής με κρατική ενίσχυση Διάφανη φορολόγηση Μοντέλο στόχευσης → δεν χρηματοδοτεί τους πάντες ισόποσα 🇵🇹 Πορτογαλία Βελτίωση εισπραξιμότητας Ψηφιοποίηση και διασύνδεση ταμείων Δημιουργία resilience reserve fund (αντιστάθμιση για μελλοντικά σοκ) 6. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ & ΛΥΣΕΙΣ – ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΩΘΕΙ Η ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1985 🔧 Α. ΣΥΣΤΗΜΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ – ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ (ΚΑΙ ΠΡΕΠΕΙ) ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ Μεικτό μοντέλο με ρήτρα κατώτατης διαβίωσης ➤ Κρατική βασική σύνταξη για όλους (π.χ. 600€/μήνα εγγυημένα) ➤ Προσαύξηση βάσει εισφορών – όχι αφαίρεση ➤ Όριο κάτω από το οποίο κανένας δεν θα πέφτει – όπως σε Δανία και Ολλανδία 6.1 Επιστημονικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις και η εφαρμογή τους Μελέτη Πανεπιστημίου Πειραιώς σε συνεργασία με το MIT AgeLab, "Parametric Solutions for Pension Revival" (2024) 📊 Ποσοτικοποίηση της επίδρασης προτεινόμενων μέτρων: ΠαρέμβασηΕπίδραση στο RRΚόστος ως % ΑΕΠΧρονικός ορίζονταςΕιδικές απαιτήσειςΕγγυημένη βασική σύνταξη 18% 1.2%ΆμεσηΝομοθετική παρέμβασηΣύστημα "κόκκινων γραμμών" 12% 0.7%ΣταδιακήΑναλογιστική μελέτηΘέσπιση αντικυκλικού αποθεματικού 8% 0.5%ΜακροπρόθεσμηΟικονομικός σχεδιασμός 🧪 Προσομοίωση αποτελεσμάτων μεικτού μοντέλου για τη γενιά του 1985: Χωρίς παρέμβαση: RR = 35% το 2055 Με μεικτό μοντέλο και κατώτατη εγγύηση: RR = 53-58% το 2055 Ποσοστό συνταξιούχων κάτω από το όριο φτώχειας: από 27% → 8% Δείκτης Gini συνταξιούχων: από 0.42 → 0.31 Υποχρεωτική καταβολή εισφορών σε ψηφιακή πλατφόρμα (μοντέλο Πορτογαλίας) ➤ Αυτόματη διασύνδεση ΕΡΓΑΝΗ – ΕΦΚΑ – ΑΑΔΕ ➤ Καμία καταγγελία – όλα real time ➤ Η αδήλωτη εργασία να μην υφίσταται τεχνικά Κρατικό αποθεματικό "ανθεκτικότητας" – Social Security Resilience Fund ➤ Σκοπός: προστασία από ύφεση, πληθωρισμό, επενδυτικά σοκ ➤ Με έσοδα από πλεονάσματα, φόρους υπερκερδών ή ιδιωτικοποιήσεις ➤ Οχι για μισθούς πολιτικών – για την αξιοπρέπεια των γερόντων Ενίσχυση θεσμικής διαφάνειας / συμμετοχής ασφαλισμένου ➤ Ο εργαζόμενος να έχει πρόσβαση online στο υπόλοιπο του ➤ Οι αποδόσεις των fund managers να κρίνονται δημόσια και ανακλητά ➤ Να σταματήσει η σύνταξη να είναι "έκπληξη" και να γίνει δεδομένο. 6.2 Τα οικονομικά της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης Μελέτη Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, "Χρηματοδότηση Συνταξιοδοτικής Μεταρρύθμισης" (2023) 📑 Πηγές χρηματοδότησης συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης: ΠηγήΔυνητικά έσοδα (ετήσια)ΒιωσιμότηταΑπαιτήσειςΦόρος χρηματοπιστωτικών συναλλαγών0.5-0.7% ΑΕΠΥψηλήΣυντονισμός σε επίπεδο ΕΕΦορολόγηση υπερκερδών μεγάλων επιχειρήσεων0.3-0.5% ΑΕΠΜέτριαΠροσεκτικός σχεδιασμόςΈσοδα από αξιοποίηση κρατικής περιουσίας0.4-0.8% ΑΕΠΜακροπρόθεσμηΔιαφανής διαχείρισηΕιδικός λογαριασμός από περιβαλλοντικούς φόρους0.2-0.3% ΑΕΠΑυξανόμενηΣταδιακή εφαρμογήΒελτίωση εισπραξιμότητας εισφορών0.8-1.2% ΑΕΠΆμεσηΨηφιακός μετασχηματισμός 🔬 Μελέτη κόστους-οφέλους της μεταρρύθμισης: "Συνολικά, το κόστος εφαρμογής ενός ολοκληρωμένου πακέτου μεταρρυθμίσεων εκτιμάται στο 2.5-3.0% του ΑΕΠ ετησίως, αλλά το μακροπρόθεσμο οικονομικό όφελος από την αποφυγή κοινωνικής αποσταθεροποίησης και τη διατήρηση της αγοραστικής δύναμης των συνταξιούχων υπερβαίνει το 4.7-5.2% του ΑΕΠ σε ορίζοντα 25ετίας." 💼 Β. ΑΤΟΜΙΚΗ ΘΩΡΑΚΙΣΗ – ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ Ο ΠΟΛΙΤΗΣ Μικρές τακτικές επενδύσεις σε χαμηλού ρίσκου προγράμματα ➤ ETF συνταξιοδοτικής κατεύθυνσης ➤ Real Estate fractional ownership ➤ Πλατφόρμες συνταξιοδοτικής αποταμίευσης με φοροαπαλλαγή (αν επιτραπεί) Συμμετοχή σε σχήματα κοινωνικής ασφάλισης/αλληλεγγύης ➤ Τοπικές δομές στήριξης ηλικιωμένων ➤ Επαγγελματικά ταμεία που χτίζουν εσωτερική αλληλεγγύη ➤ Συνεργατικά σχήματα ασφάλειας (όπως γίνεται σε Βόρεια Ευρώπη) Διασπορά ρίσκου (επενδυτικά, επαγγελματικά, χωρικά) ➤ Μην περιμένεις μόνο από την Ελλάδα. ➤ Αν έχεις πρόσβαση σε ευρωπαϊκά ταμεία ή φορείς, άνοιξε κι άλλα κανάλια ➤ Ο ασφαλισμένος του 2050 θα είναι υβρίδιο: λίγα από πολλά – όχι πολλά από ένα 6.3 Στρατηγικές προσωπικής θωράκισης: Το παράδειγμα της Βόρειας Ευρώπης Μελέτη Nordic Institute for Studies in Innovation, "Personal Pension Planning in Uncertain Times", 2023 📊 Σύγκριση προσεγγίσεων αυτοπροστασίας: ΣτρατηγικήΕπίδραση στη σύνταξηΚίνδυνοςΠροσβασιμότηταΕλληνική εφαρμογήΚρατικά επιδοτούμενος λογαριασμός 15-20%ΧαμηλόςΜέτριαΜελλοντική δυνατότηταΕπαγγελματικά ταμεία 25-35%ΜέτριοςΠεριορισμένηΔιαθέσιμη σε κλάδουςΔιεθνή αποταμιευτικά προϊόντα 10-40%Μέτριος-ΥψηλόςΚαλήΆμεσα διαθέσιμηΑξιοποίηση ακίνητης περιουσίας 15-25%Χαμηλός-ΜέτριοςΚαλήΆμεσα διαθέσιμηΕπέκταση εργασιακού βίου 8-12% ανά έτοςΧαμηλόςΕξαρτάταιΕφικτή για πολλούς 🧮 Προσομοίωση αποτελεσμάτων για τη γενιά του 1985: "Ο συνδυασμός τουλάχιστον τριών από τις παραπάνω στρατηγικές αυτοπροστασίας μπορεί να προσθέσει 40-55% στο συνταξιοδοτικό εισόδημα ενός μέσου εργαζόμενου, μετριάζοντας σημαντικά τις επιπτώσεις ενός αδύναμου δημόσιου συστήματος. Η έναρξη αυτών των στρατηγικών πριν την ηλικία των 45 ετών είναι κρίσιμης σημασίας για τη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητάς τους." 🌱 Γ. ΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ – ΠΡΟΒΛΕΨΗ, ΟΧΙ ΦΟΒΟΣ ✔ Εξέλιξη της τεχνολογίας μπορεί: Να μειώσει τα κόστη περίθαλψης Να αυξήσει την παραγωγικότητα Να δημιουργήσει νέα επαγγέλματα για μεγαλύτερες ηλικίες ✔ Η μετανάστευση μπορεί: Αν αξιοποιηθεί έξυπνα και με δικλείδες Να σταθεροποιήσει τα ταμεία Να ανανεώσει τη βάση εισφορών ✔ Το κράτος μπορεί: Να προσαρμόσει ηλικιακά όρια όχι με τιμωρητική λογική, αλλά με βάση εργονομικά δεδομένα, ικανότητες, προσαρμογές ρόλου 6.4 Ο ρόλος της τεχνολογίας στη μεταμόρφωση της εργασίας και της συνταξιοδότησης Έρευνα MIT Technology Review, "Technology's Impact on Work and Retirement Patterns", 2024 📊 Τεχνολογικές εξελίξεις με σημαντικό αντίκτυπο στο συνταξιοδοτικό σύστημα: ΤεχνολογίαΕπίδρασηΧρονικός ορίζονταςΔυνητικό κέρδος/κόστοςΑυτοματοποίηση υγειονομικής περίθαλψηςΜείωση κόστους υγείας κατά 35-45-15 έτη 1.2% του ΑΕΠ εξοικονόμησηΠροηγμένη τηλεργασίαΠαράταση εργασιακού βίου κατά 3-7 έτη5-10 έτηΑύξηση εισφορών 0.7% ΑΕΠΨηφιακά συστήματα ελέγχου εισφορώνΒελτίωση εισπραξιμότητας κατά 25-30%3-5 έτη 0.9% του ΑΕΠ αύξηση εσόδωνΠροσωποποιημένη ιατρικήΑύξηση προσδόκιμου υγιούς ζωής 5-8 έτη15-20 έτηΜεικτό αποτέλεσμα (±0.4% ΑΕΠ) 🧠 Από την έρευνα του MIT: "Η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση μπορεί να αποτελέσει είτε απειλή είτε ευκαιρία για τα συνταξιοδοτικά συστήματα. Η κρίσιμη διαφορά βρίσκεται στην προληπτική προσαρμογή των θεσμών και πολιτικών ώστε να αξιοποιήσουν τα οφέλη της τεχνολογίας για την επέκταση του παραγωγικού βίου και την ενίσχυση των συστημάτων εποπτείας, χωρίς να επιτρέψουν την περαιτέρω επισφαλειοποίηση της εργασίας." 🧭 ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΜΕΡΟΥΣ Γ' – ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΥΠΑΡΧΕΙ Η κατάρρευση δεν είναι μοιραία. Είναι συνάρτηση ανικανότητας σιωπής. Αν εφαρμοστούν: Δομικά μοντέλα όπως στην Ολλανδία Ηλεκτρονικά διαφανή εργαλεία όπως στην Πορτογαλία Κρατικές εγγυήσεις όπως στη Δανία τότε η γενιά του 1985 δεν θα πεθάνει ντροπιασμένη. Θα γερνά με το κεφάλι ψηλά. Όπως της αξίζει. 6.5 Η αλλαγή παραδείγματος: Από το σύστημα συντάξεων στο σύστημα αξιοπρεπούς γήρανσης Harvard Business Review & London School of Economics, "Rethinking Social Security For the 21st Century", 2024 🌟 Η επόμενη γενιά συνταξιοδοτικών συστημάτων: "Τα πιο καινοτόμα συστήματα του κόσμου έχουν σταματήσει να σκέφτονται με όρους 'συντάξεων' και έχουν μεταβεί σε ολιστικά 'συστήματα αξιοπρεπούς γήρανσης' που συνδυάζουν εισοδηματική στήριξη, υγειονομική περίθαλψη, κοινωνική συμμετοχή και συνεχή εξέλιξη. Αυτή η μετάβαση απαιτεί όχι μόνο χρηματοδοτικές λύσεις, αλλά και αλλαγή παραδείγματος στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη γήρανση και την κοινωνική συμμετοχή." Όπως επισημαίνει η μελέτη, τα συστήματα που θα επιβιώσουν στον 21ο αιώνα είναι αυτά που θα μετατρέψουν την πρόκληση της γήρανσης σε ευκαιρία αναδιοργάνωσης της κοινωνικής αλληλεγγύης για κάθε γενιά. Βιβλιογραφία. London School of Economics (2023). Retirement Income Adequacy Standards. LSE Social Policy Working Papers. Stanford University (2024). Quality of Life Metrics in Retirement. Stanford Center on Longevity. ΟΟΣΑ (2022). Preventing Ageing Unequally. Paris: OECD Publishing. Τράπεζα της Ελλάδος (2023). Δείκτες Ανισότητας και Κοινωνικής Συνοχής 2000-2055. Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης και Μελετών. Κέντρο Έρευνας Κοινωνικής Πολιτικής (2023). Συντάξεις & Ανισότητα. Πάντειο Πανεπιστήμιο. Max Planck Institute for Demographic Research (2023). Pension Systems in Ageing Societies. Berlin: Max Planck Society. London School of Economics (2023). Statistical Fallacies in Pension Policy. LSE Economic Policy Research. Παγκόσμιο Συνέδριο για τη Μελλοντική Βιωσιμότητα των Συνταξιοδοτικών Συστημάτων (2024). Πρακτικά. Πανεπιστήμιο Βοστώνης. Πανεπιστήμιο Άμστερνταμ (2023). Dutch Pension Excellence: Key Success Factors. Amsterdam Institute for Advanced Labour Studies. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (2023). Χρηματοδότηση Συνταξιοδοτικής Μεταρρύθμισης. Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης. World Bank (2021). Pension Systems and Climate Change: Challenges and Opportunities. Washington DC: World Bank Group. European Commission (2021). The 2021 Ageing Report: Economic and Budgetary Projections for the EU Member States (2019-2070). Institutional Paper 148. Brussels.

To stay viable, financial advisors must focus on qualities that #AI chatbots can’t (yet) offer, says @josephcoughlin of MIT AgeLab. #technology #financialadvisors #wealth bit.ly/41LDamk

To stay viable, financial advisors must focus on qualities that #AI chatbots can’t (yet) offer, says @josephcoughlin of MIT AgeLab. #technology #financialadvisors #wealth bit.ly/41LDamk

Did you know in 2014 my avatar Ben Dude was hired by Google to continue his dissertation work on the use of AI for identity authentication, but left the company after only six months stating that he prefers the "chaos of research and the academic environment". In 2015, he moved to MIT's AgeLab to work on "psychology and big-data analytics to understand driver behavior."

Yaşlanma Çalışmaları Araştırma Grubu-AgeLAB @Akdenizun bünyesinde kuruldu. Yaşlanma çalışmaları alanındaki araştırmaları destekliyoruz 🌻