Bugün, 1789 Fransız Devrimi'nden sonra yayımlanan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin 10 Aralık 1948 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda Dünya İnsan Hakları Günü olarak kabul edilmesinin 77. yıldönümü.
Tüm insanların eşit, özgür ve onur sahibi olduğunu ilan eden bu belge, savaşlara, yoksulluğa, köleliğe ve sömürgeciliğe karşı verilen uzun toplumsal mücadelelerin sonucunda ortaya çıktı; böylece insanların yalnızca insan oldukları için sahip oldukları hakları ilk kez evrensel bir dille tanımlandı.
Ancak bu kolay olmadı. Fransız Devrimi’nin (1789) ilan ettiği İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi, özgürlük, eşitlik ve halk egemenliği ilkelerini dünya tarihine kazandırsa da kadınlar ve köleleştirilmiş halklar bu hakların dışında bırakıldı. Buna tepki olarak Olympe de Gouges 1791’de Kadın ve Yurttaş Hakları Bildirgesini kaleme aldı. Mücadelesi sebebiyle vatana ihanetle suçlanarak idam edilen Olympe de Gouges şöyle yazdı:
“Adam, sen, adil olabilir misin? Sana bu soruyu bir kadın soruyor. En azından bu hakkı ondan alamazsın. Söyle bana, benim cinsimi baskı altına alan, kendinden menkul iktidarı kim verdi sana? Gücün mü? Yeteneklerin mi? Yaratıcıyı hikmetinde tanı. Yakınlaşmayı ister göründüğün doğanın ihtişamı içinde şöyle bir yürü ve eğer cesaret edebilirsen, senin baskıcı egemenliğine kaynak oluşturabilecek bir örnek bul. Hayvanlara git, elementleri araştır, bitkileri incele, evet, doğanın işleyişine bak ve eğer sana bunun için gerekli araçları gösterirsem, kanıtlarımı kabul et. Eğer yapabilirsen, doğanın düzeni içinde cinsleri ara, araştır ve karar ver. Onları her yerde, herhangi bir ayrım olmadan birlikte görebilirsin; onlar her yerde uyumlu bir topluluk olarak bu ölümsüz şaheseri yaratmak için çalışıyor. Yalnızca erkek, istisnayı kendisine kural edindi. O, alışılmadık biçimde, kör, bilim cephesinden de destek alarak ve dejenere olmuş bir biçimde, aydınlanma ve aklın yüzyılında^ görülmedik bir bilgisizlik ve despotizmle, bütün entelektüel yeteneklere sahip bir cinsi boyunduruk altına almak istiyor.”
Bugün, İnsan Hakları Günü’nde yüzyıllardır süren toplumsal mücadelelerin ve özellikle hak, eşitlik ve özgürlük uğruna sesini yükselten tüm kadınların mücadelesinin mirasını taşıyoruz. 10 Aralık İnsan Hakları Günü kutlu olsun.
#OlympedeGouges
#10AralıkDünyaİnsanHaklarıGünü