VBAT Vs Poseidon H12: Γιατί Η Σύγκριση Είναι Λάθος Ερώτημα
Στις 11 Ιουνίου 2026 η Βουλή ενέκρινε πρόγραμμα €71 εκατ. για 10 VBAT (MQ-35A) από την Shield AI, μέσω NSPA. Μια μερίδα σχολιαστών ρώτησε γιατί να μην επιλεχθεί το Poseidon H12 της Swarmly, ένα VTOL κυπριακής ανάπτυξης με επιχειρησιακό ιστορικό στην Ουκρανία. Είναι θεμιτό ερώτημα. Για να απαντηθεί, όμως, πρέπει να κοιτάξουμε πού πραγματικά βρίσκεται η διαφορά.
Το πιο ισχυρό επιχείρημα δεν βρίσκεται στα spec sheets. Βρίσκεται στο γεγονός ότι αυτή είναι follow-up παραγγελία. Ο Ελληνικός Στρατός απέκτησε 4 VBAT τον Μάιο του 2025, τα χρησημοποίησε σε πραγματικές συνθήκες, και τώρα παραγγέλνει άλλα 10. Καμία επιτροπή δεν εγκρίνει €71 εκατ. για σύστημα που απογοήτευσε. Η επαλήθευση έγινε από τον ίδιο τον χρήστη, στο πεδίο, με ελληνικά πληρώματα, σε ελληνικές συνθήκες (και γειτονικές παρεμβολές, θα συμπλήρωνε κάποιος).
Το δεύτερο είναι επιχειρησιακό, όχι τεχνικό. Το VBAT αναπτύσσεται από 2 άτομα, σε 15 λεπτά, από κατάστρωμα πλοίου εν κινήσει, επαληθευμένα από σχεδόν κάθε κλάση πλοίου του αμερικανικού Ναυτικού και από όλες τις 7 Marine Expeditionary Units. Το H12 έχει σχεδιαστεί για χερσαία εκστρατευτική βάση. Ο κατασκευαστής ισχυρίζεται ναυτική ικανότητα, αλλά δεν υπάρχει δημόσια τεκμηριωμένη επιβεβαίωση ανάπτυξης από κατάστρωμα υπό συνθήκες παρόμοιες με αυτές του Αιγαίου. Για ένα Ναυτικό που επιχειρεί σε νησιωτικό περιβάλλον με εκατοντάδες σημεία ανάπτυξης, αυτή η διαφορά δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι επιχειρησιακή προϋπόθεση.
Το τρίτο επιχείρημα αφορά αυτονομία σε αντίξοες συνθήκες. Δεν είναι όλα τα συτήματα πλοήγησης τα ίδια, και τα Γερμανικά V2 του Β ΠΠ λειτουργούσαν σε περιβάλλον χωρίς GPS... Συνεπώς αυτό πό μόνο του δεν π΄ρεπει να μας λεει πολλά.
Το Hivemind δεν είναι απλά INS με GPS fallback. Έχει ΑΙ, τρέχει onboard, χωρίς datalink, χωρίς επικοινωνία με χειριστή, εκτελώντας αποφάσεις σε πραγματικό χρόνο μέσω visual odometry και sensor fusion. Σε περιβάλλον έντονης ηλεκτρονικής παρεμβολής, όπου η απώλεια GPS και datalink είναι πιθανό σενάριο, αυτό είναι η διαφορά μεταξύ αποστολής που συνεχίζεται και αποστολής που ακυρώνεται. Το H12 λειτουργεί επίσης σε GNSS-denied περιβάλλον, με επιχειρησιακή εμπειρία στην Ουκρανία, αλλά ο τεχνικός τρόπος επίτευξης δεν έχει ανεξάρτητα τεκμηριωθεί σε αντίστοιχο επίπεδο.
Το τέταρτο επιχείρημα είναι το μακροπρόθεσμο και συχνά παραλείπεται από τη συζήτηση. Η Shield AI ανακοίνωσε παρουσία στην Αθήνα και πρόσβαση στο Hivemind SDK. Αυτό σημαίνει ότι η απόκτηση VBAT δεν είναι απλή αγορά πλατφόρμας. Είναι είσοδος σε ένα autonomy ecosystem που ήδη τρέχει σε πλατφόρμες Airbus, Kratos και US Navy BQM-177A, και αξιολογείται για το αμερικανικό πρόγραμμα Collaborative Combat Aircraft. Το ίδιο Hivemind που σήμερα πετά ISR αποστολές στο Αιγαίο είναι η αρχιτεκτονική αυτονομίας που θα υποστηρίζει τα loyal wingman συστήματα επόμενης γενιάς. Η Πολεμική Αεροπορία θα προχωρήσει σλιγουρα σε κάτι ανάλογο στα επόμενα χρόνια. Το πρώτο βήμα, η εξοικείωση με το ecosystem, έχει ήδη γίνει.
Υπάρχει και μια διάσταση διαλειτουργικότητας που δεν αναφέρεται συχνά. Το VBAT χρησιμοποιείται ήδη από US Navy, USMC και άλλα μέλη του ΝΑΤΟ. Κοινά πρότυπα ανταλλαγής δεδομένων, κοινά TTPs, άμεση ενσωμάτωση σε συμμαχικές επιχειρήσεις. Σε μία Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και Ερυθρά Θάλασα και Ινδικό Ωκεανό, όπου η Ελλάδα επιχειρεί συχνά δίπλα σε συμμαχικές δυνάμεις, αυτό δεν είναι αμελητέο.
Το H12 δεν είναι κατώτερο σύστημα. Το μεγαλύτερο φορτίο του, 50 kg έναντι 18 kg, το καθιστά καταλληλότερο για αποστολές που απαιτούν βαρύτερα οπλικά πακέτα. Και η εμπειρία του στην Ουκρανία είναι πραγματική. Αλλά η απόφαση αγοράς VBAT δεν είναι απόρριψη του Poseidon. Είναι επιλογή βασισμένη σε επιβεβαιωμένη επιχειρησιακή ωριμότητα, σε αποδεδειγμένη ναυτική ικανότητα, και σε ένα στρατηγικό στοίχημα για το πού οδηγεί η αυτονομία στα επόμενα χρόνια.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι VBAT ή Poseidon, αλλά αν η Ελλάδα επιτέλους αντιμετωπίζει αυτές τις προμήθειες ως στρατηγικές επενδύσεις σε τεχνολογική αρχιτεκτονική, ή αν είναι απλώς αγορές εξοπλισμού.
#HellenicArmedForces #UAV #VBAT #ShieldAI #Hivemind #Swarmly #PoseidonH12 #GreekDefense #ISR #AegeanSecurity #MDA #Autonomy #ΕλληνικέςΈνοπλεςΔυνάμεις #DefenceIndustry