Οι πέντε διαρθρωτικές αδυναμίες του μοντέλου
Πρώτον, πρόσβαση σε ταλέντο. Οι μηχανικοί λογισμικού, οι ειδικοί σε computer vision και AI, οι αρχιτέκτονες embedded systems δεν πηγαίνουν σε εγκαταστάσεις που λειτουργούν με κανονισμούς δημόσιου τομέα, πόσο μάλλον στρατού. Αυτό δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα, είναι οικουμενική πραγματικότητα.
Δεύτερον, ταχύτητα απόκρισης. Η αγορά UAS εξελίσσεται σε κύκλους μηνών. Ένα FPV Κλάσεως Ι που σχεδιάστηκε σήμερα θα είναι απαρχαιωμένο σε 18 μήνες. Μια στρατιωτική γραφειοκρατία, όσο καλά σχεδιασμένη κι αν είναι, δεν μπορεί να ανταγωνιστεί ένα lean startup σε κύκλους ανάπτυξης έξι εβδομάδων.
Τρίτον, διαφάνεια και λογοδοσία. Μια δομή χωρίς ισολογισμό, χωρίς εξωτερικό έλεγχο, χωρίς δημόσια κριτήρια αξιολόγησης, είναι εξ ορισμού ένα αδιαφανές κέντρο κόστους. Δεν υπάρχει μηχανισμός που να αποκαλύπτει αν η παραγωγή ενός FPV κοστίζει 200 ευρώ ή 2.000, και στη δεύτερη περίπτωση κανείς δεν έχει το κίνητρο να το πει.
Τέταρτον, τεχνολογική σύνδεση με το οικοσύστημα. Η καινοτομία στα UAS σήμερα γίνεται σε startups, πανεπιστήμια και κοινότητες open source. Μια κλειστή στρατιωτική δομή θα έχει δυσκολία να ενσωματώσει αυτές τις ροές, ακόμα και αν η πρόθεση υπάρχει.
Πέμπτον, το φαινόμενο «too important to close». Μόλις δημιουργηθεί η υποδομή, δημιουργούνται και τα συμφέροντα γύρω από αυτήν. Θέσεις, βαθμοί, προϋπολογισμοί, αρμοδιότητες. Το κόστος κλεισίματος ενός αναποτελεσματικού κρατικού εργοστασίου δεν είναι ποτέ μόνο οικονομικό. Το Rock Island το αποδεικνύει εδώ και δεκαετίες.