Avrupa Parlamentosu'nun Türkiye Raporu 381 oyla kabul edildi. Rapor son yıllardaki en sert ve kapsamlı rapor.
Raporun öne çıkan tespitleri şunlardır:
1. Türkiye'nin AB üyelik süreci fiilen durmuş durumda
Rapora göre Türkiye'nin üyelik müzakereleri teknik olarak açık olsa da, demokrasi ve hukuk devleti alanındaki gerilemeler nedeniyle süreç pratikte ilerlememektedir. Parlamento, mevcut koşullarda üyelik müzakerelerinin yeniden canlandırılması için gerekli şartların bulunmadığını değerlendirmektedir.
2. Yargı bağımsızlığı ciddi şekilde zedelenmiştir
Rapor, yargının yürütme üzerindeki denetim fonksiyonunu büyük ölçüde kaybettiğini ve hakim-savcı atamalarında siyasi etkinin devam ettiğini belirtmektedir.
Özellikle:
Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun yapısı,
Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmaması,
Siyasi nitelikli davalar,
Uzun tutukluluk uygulamaları
ciddi endişe konusu olarak gösterilmektedir.
3. AİHM kararları uygulanmıyor
Rapor, Türkiye'nin Avrupa Konseyi üyeliğinden doğan yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmediğini belirtmektedir.
Özellikle:
Osman Kavala kararı,
Selahattin Demirtaş kararı,
Yüksel Yalçınkaya kararı
başta olmak üzere AİHM kararlarının uygulanmaması Avrupa hukuk düzenine meydan okuma olarak değerlendirilmektedir.
4. Yalçınkaya kararı sistemik bir sorun olarak görülüyor
Raporun Türkiye'deki Gülen hareketiyle bağlantılı davalar açısından en önemli tespitlerinden biri budur.
Parlamento, Yalçınkaya kararının münferit bir dosya değil, yüz binlerce kişiyi etkileyen sistemik bir insan hakları sorununun göstergesi olduğunu vurgulamaktadır.
Özellikle:
Bank Asya işlemleri,
Sendika üyeliği,
ByLock kullanımı gibi unsurların
otomatik suç delili olarak kabul edilmesinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile bağdaşmadığı belirtilmektedir.
5. Terör mevzuatı aşırı geniş uygulanıyor
Rapora göre Türkiye'deki terörle mücadele mevzuatı:
Gazetecilere,
Akademisyenlere,
İnsan hakları savunucularına,
Muhalif siyasetçilere
karşı kullanılabilmektedir.
Parlamento, terör tanımının Avrupa standartlarına uygun şekilde daraltılması gerektiğini vurgulamaktadır.
6. Muhalefet üzerindeki baskılar devam ediyor
Rapor, siyasi çoğulculuğun zayıfladığını ve muhalefet partileri üzerindeki baskıların arttığını belirtmektedir.
Özellikle:
Belediye başkanları hakkında açılan soruşturmalar,
Kayyum uygulamaları,
Siyasi yasak davaları
demokratik rekabet açısından sorunlu görülmektedir.
7. Medya özgürlüğü ciddi risk altında
Rapor Türkiye'nin basın özgürlüğü alanında Avrupa'nın en sorunlu ülkelerinden biri olmaya devam ettiğini belirtmektedir.
Tespit edilen sorunlar:
Gazetecilere yönelik davalar,
İnternet sansürü,
Sosyal medya kısıtlamaları,
RTÜK yaptırımları,
Bağımsız medya üzerindeki ekonomik baskılar.
8. Sivil toplum üzerindeki baskılar sürüyor
Parlamento, insan hakları örgütleri ve bağımsız sivil toplum kuruluşlarının faaliyet alanının giderek daraldığını belirtmektedir.
Özellikle:
Dernekler üzerindeki denetimler,
Terör bağlantısı iddiaları,
Mali soruşturmalar
sivil toplumun çalışmalarını zorlaştıran faktörler olarak gösterilmektedir.
9. Transnational repression (sınır aşan baskı) endişesi
Rapor, Türkiye'nin yurt dışındaki muhaliflere yönelik faaliyetlerine ilişkin endişeleri de içermektedir.
Bu kapsamda:
İade talepleri,
Interpol mekanizmalarının kullanımı,
Yurt dışındaki muhaliflerin takibi,
Diaspora üzerindeki baskılar
Avrupa kurumları tarafından yakından izlenmesi gereken konular arasında sayılmaktadır.
10. AB-Türkiye ilişkileri tamamen kopmamalı
Raporun önemli bir sonucu da şudur:
Parlamento üyelik sürecinin ilerlemediğini kabul etmekle birlikte;
Göç,
Ticaret,
Enerji,
Güvenlik,
Dış politika
alanlarında Türkiye ile iş birliğinin sürdürülmesini savunmaktadır.
Bu rapor, Avrupa Parlamentosu'nun Türkiye hakkında son yıllardaki en sert değerlendirmelerinden biridir. Özellikle Yalçınkaya kararının uygulanmaması, terör mevzuatının siyasi amaçlarla kullanılması, yargı bağımsızlığının zayıflaması ve sınır aşan baskı iddiaları raporun merkezinde yer almaktadır. Parlamento açık biçimde Türkiye'nin mevcut haliyle AB üyeliğine yaklaşmadığını, aksine Kopenhag kriterlerinden uzaklaştığını tespit etmektedir.
Rapor linki:
europarl.europa.eu/doceo/doc…
#Yalçınkaya #AİHM #AİHS #HukukunÜstünlüğü #AdilYargılanmaHakkı #İnsanHakları #Türkiye #YargıBağımsızlığı #KeyfiTutuklama #TopluCezalandırma #TerörYasalarınınKötüyeKullanımı #Demokrasi #AvrupaKonseyi #Strazburg #YalçınkayaKararıUygulansın #SınırAşanBaskı #TransnationalRepression #InterpolSuistimali #HukukDevleti #ÖzgürlükVeAdalet #JusticeMarch #JusticeForAll #TürkiyeİnsanHakları #ECtHR #HumanRightsDefenders